สารบัญ ………………………………………………………………………………………….. p002

• อารัมภบทจากผู้แปล ……………………………………………………………………………. p015
• หมายเหตุการแปล ……………………………………………………………………………… p016
• อารัมภบทฉบับอังกฤษ - หลังปก …………………………………………………………. p017
• อารัมภบท ……………………………………………………………………………………… p019

พุทธศาสน์ ………………………………………………………………………………………. p019

ธรรมใดพึงรู้แจ้ง ……………………………………………………………………………… p020

• ทุกข์อริยสัจและทุกขสมุทัยอริยสัจ …………………………………………………….. p022

การรู้และเห็นทุกข์อริยสัจ ……………………………………………………………….. p033

• วิธีรู้และเห็นทุกข์อริยสัจและสมุทัยอริยสัจ …………………………………… p038
  • เจริญสมาธิ ………………………………………………………………………………………. p038
  • พัฒนาแสงสว่างแห่งปัญญา …………………………………………………………….. p039
  • ป้องกันสมาธิ …………………………………………………………………………………. p043
  • แทงตลอดปรมัตถสัจจะ …………………………………………………………………….. p044
  • แทงตลอดรูปปรมัตถ์ ……………………………………………………………………. p044
  • แทงตลอดนามปรมัตถ์ ……………………………………………………………………. p047
• วิสุทธิ ๓ ………………………………………………………………………………………. p053

รู้และเห็นสมุทัยอริยสัจและนิโรธอริยสัจ ………………………………………….. p054

• ทำอย่างไรจึงจะรู้และเห็นนิโรธอริยสัจ …………………………………………….. p056
  • รู้และเห็นปฏิจจสมุปบาท ………………………………………………………………………….. p059
    • เจริญวิปัสสนา ……………………………………………………………………………………………. p062
    • รู้อและเห็นอสังขตธรรม …………………………………………………………………………. p065
    • แทงตลอดอริยสัจทั้ง ๔ …………………………………………………………………………….. p066

p068

อารัมภบท ………………………………………………………………………………………………. p068

• ภาวนาเพื่ออะไร ……………………………………………………………………………………….. p068
• ภาวนา/กรรมฐานคืออะไร ……………………………………………………………………………… p069
• อริยมรรคมีองค์ ๘ ………………………………………………………………………………….. p070

วิธีเจริญสมาธิ ………………………………………………………………………………………… p073

• วิธีเจริญอานาปานสติ ………………………………………………………………………………. p074
  • นิมิต ………………………………………………………………………………………………………… p081
  • วิธีปรับอินทรีย์ ๕ ให้สมดุล …………………………………………………………………. p085
  • วิธีปรับโพชฌงค์ ๗ ให้สมดุล ………………………………………………………………… p089
  • วิธีบรรลุฌาน …………………………………………………………………………………………. p090

หมายเหตุสำหรับ “ตาราง ๑: วิถีจิตเมื่อได้ฌาน (ฌานสมาปัตติวิถี)” ………………………………………………………… p097

คาถามและคำตอบ ๑ …………………………………………………………………………………….. p099

• ๑.๑ การเลือกขั้นสำหรับอานาปานสติ ………………………………………………………. p099
• ๑.๒ ต้องได้นิมิตในกรรมฐานไหม …………………………………………………………….. p100
• ๑.๓ วิญญาณออกจากร่างหรือไม่ในอานาปานสติ …………………………………………. p100
• ๑.๔ นิมิตของอานาปานสติมาจากไหน ? อะไรทำให้ปรากฏ ? …………………….. p106
• ๑.๕ วิสุทธิ ๗ และวิปัสสนาญาณ ๑๖ คืออะไร —————————————————————– p107
• ๑.๖ นิวรณ์ ๕ ————————————————————————————————— p109

p112

วิธีเจริญอาการ ๓๒ ในร่างกาย ————————————————————————– p112

• มุกข์ ๓ สู่พระนิพพาน ——————————————————————————- p115

วิธีเจริญกรรมฐานด้วยโครงกระดูก —————————————————————— p116

วิธีเจริญกสิณ ๑๐ ————————————————————————————- p119

• วัณณกสิณ ———————————————————————————————- p119
• วิธีเจริญโอทาตกสิณ ——————————————————————————- p119
• วิธีเจริญวัณณกสิณที่เหลือ ————————————————————————– p123
• วิธีเจริญปฐวีกสิณ ——————————————————————————— p124
• วิธีเจริญอาโปกสิณ ——————————————————————————— p125
• วิธีเจริญเตโชกสิณ ——————————————————————————— p125
• วิธีเจริญวาโยกสิณ ——————————————————————————— p126
• วิธีเจริญอาโลกกสิณ (กสิณแสงสว่าง) ———————————————————- p126
• วิธีเจริญอากาสกสิณ —————————————————————————— p127

วิธีเจริญอรูปฌาน ๔ —————————————————————————— p127

• วิธีเจริญอากาสานัญจายตนฌาน ——————————————————————– p128
• วิธีเจริญวิญญานัญจายตนฌาน ——————————————————————– p130
• วิธีเจริญอากิญจัญญายตนฌาน ——————————————————————– p130
• วิธีเจริญเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ———————————————————- p131

p148

อารัมภบท ……………………………………………………………………………………….. p148

วิธีเจริญเมตตา ……………………………………………………………………………….. p148

• อารัมภบท ……………………………………………………………………………………….. p148
• วิธีเจริญเมตตาในบุคคลแต่ละประเภท ……………………………………………. p151
• วิธีปฏิบัติให้ถึงสีมาสัมเภท ……………………………………………………… p153
• อาการ ๒๒ ของเมตตาในปฏิสัมภิทา ……………………………………………….. p155
• วิธีเจริญการแผ่เมตตาไปโดยไม่เจาะจงและโดยเจาะจง …………………… p156
• วิธีเจริญเมตตาไปสู่ศีลทั้ง ๑๐ ………………………………………………….. p158

วิธีเจริญกรุณา ……………………………………………………………………………… p159

วิธีเจริญมุทิตา ……………………………………………………………………………. p161

วิธีเจริญอุเบกขา …………………………………………………………………………… p161

วิธีเจริญอารักขกรรมฐาน ๔ ……………………………………………………………… p162

• วิธีเจริญพุทธานุสสติ …………………………………………………………………. p163
• วิธีเจริญอสุภกรรมฐาน ………………………………………………………………….. p166
• วิธีเจริญมรณานุสสติ ………………………………………………………………….. p166

สรุปความ ……………………………………………………………………………………….. p168

ประโยชน์ของสมถะ ……………………………………………….. p169

คำถามและคำตอบ ๓ …………………………………………….. p171

• ๓.๑ อุคคหนิมติ ปฏิภาคนิมติ ……………………………… p171
• ๓.๒ ความต่างระหว่างอุปจารสมาธิกับอัปปนาสมาธิ …. p174
• ๓.๓ การได้อุปจารสมาธิหรืออัปปนาสมาธิ ……………. p177
• ๓.๔ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิในฌานขั้นต่าง ๆ …… p177
• ๓.๕ การตกจากอัปปนาสมาธิ การได้อัปปนาสมาธิ ……. p178
• ๓.๖ นิมติก่อนตายคล้ายกับที่เห็นในกรรมฐานหรือไม่ … p180
• ๓.๗ การเห็นภาพในอดีตซึ่งลืมไปแล้วเป็น การขาดสติหรือไม่ p180
• ๓.๘ สติที่เข้มแข็งห้ามกรรมนิมติได้ …………………….. p181
• ๓.๙ ลำดับการกำหนดลักษณะ ๑๒ อย่างในจตุธาตุวัฏฐาน p184
• ๓.๑๐ จตุธาตุวัฏฐานรักษาความเจ็บป่วยได้หรือไม่ …… p185
• ๓.๑๑ การใช้กรรมฐานกำจัดอกุศล ………………………. p186
• ๓.๑๒ หน้าที่ของภวังค์ในภูมิต่าง ๆ …………………… p187
• ๓.๑๓ ความต่างกันของโลกิยฌานกับโลกุตตรฌาน ………. p189

p191

อารัมภบท …………………………………………………. p191

• รูปปลาป ๓ ประเภท ……………………………………….. p193
• รูปในรูปปลาป ๓ อย่าง …………………………………. p193
• การเกิดของรูป ๔ อย่าง ………………………………….. p197
  • กรรมชรูป (รูปเกิดจากกรรม) ………………………….. p199
  • จิตตชรูป (รูปเกิดจากจิต) ……………………………………………………………………………. p201
  • อุตชุรูป (รูปเกิดจากอุณหภูมิ) …………………………………………………………………. p203
  • อาหารชรูป (รูปเกิดจากโอชา) …………………………………………………………………….. p204

p281

อารัมมบท – วิถีจิต …………………………………………………………………………. p281

วิถีกำหนดรู้น้ำ ๔ ขั้นตอน …………………………………………………………… p283

วิถีกำหนดรู้ฌานวิถีจิต ……………………………………………………………….. p284

วิถีกำหนดรู้กามาวจรวิถี ……………………………………………………………. p289

• โยนิโสมนสิการและอโยนิโสมนสิการ …………………………………………………. p289
• วิถีกำหนดรู้มโนทวารวิถี ……………………………………………………………. p290
• วิธีกำหนดรูปวิญญาณทวารวิถี ………………………………………………… p291
• สรุปวิธีการกำหนดรู้นามธรรม ๓ ขั้นแรก …………………………………… p293

p319

อารัมภบท ………………………………………………………………………….. p319

วิธีที่ ๕ – ปฏิจจสมุปบาท ๓ รอบ ………………………………………………………………………….. p320

วิธีกำหนดรู้ชาติที่แล้ว …………………………………………………………………………………….. p321

• อารมณ์ของมรณาสันนชวนจิต ๓ อย่าง …………………………………………………………………. p323
• ตัวอย่าง ………………………………………………………………………………………………………… p325
  • สิ่งที่โยคีหญิงผู้หนึ่งกำหนดรู้ ………………………………………………………………………. p325
  • สิ่งที่โยคีชายผู้หนึ่งกำหนดรู้ …………………………………………………………………………… p326

วิธีกำหนดรู้ชาติก่อนๆต่อไปอีก ……………………………………………………………………….. p327

วิธีกำหนดรู้อนาคต ………………………………………………………………………………………….. p327

วิธีที่ ๑ …………………………………………………………………………………………………………… p329

คำเพิ่มเติมสำหรับ “ตาราง ๑๐ – จุติและปฏิสนธิ” …………………………………………….. p332

คำถามและคำตอบ ๖ ………………………………………………………………………………………. p336

• คำถาม ๖.๑ – การปฏิบัติเพื่อให้ได้ฌานในอานาปานสติ …………………………………………… p336
• คำถาม ๖.๒ – เข้าฌานโดยการนั่งบนเก้าอี้ได้หรือไม่ ………………………………………….. p336
• คำถาม ๖.๓ – เมื่อลมไม่มีอะไรเป็นอารมณ์ของอานาปานสติ …………………………………. p337
• คำถาม ๖.๔ – อรูปฌานหรือเมตตากรรมฐานจากอานาปานสติ …………………………………. p338
• คำถาม ๖.๕ – จะปลงชีวตสังขารได้อย่างไร ……………………………………………………….. p339
• คำถาม ๖.๖ – เมื่อตาย เอาใจออกจากร่างหรือบรรลุได้ไหม …………………………………… p340
• คำถาม ๖.๗ – ความไม่เที่ยงขัดแย้งกับพุทธพยากรณ์หรือไม่ ……………………………… p342
• คำถาม ๖.๘ – พระโพธิสัตว์เกิดในอบายภูมิได้เพราะเหตุอะไร ………………………………. p350
• คำถาม ๖.๙ – พยากรณ์พระอรหันต์เหมือนของพระพุทธเจ้าไหม …………………………….. p351
• คำถาม ๖.๑๐ – เจริญวิปัสสนาในเนวสัญญานาสัญญาได้ไหม …………………………………. p351
• ถาม ๖.๑๑ – คนเป็นโรคจิตประสาทปฏิบัติธรรมได้ไหม ………………………………. p353
• ถาม ๖.๑๒ – การฝึกกรรมฐานแก้กิเลสที่ไม่ได้หรือไม่ ……………………………… p355

p358

อารัมภบท ………………………………………………………………………………………… p358

วิธีเจริญสัมมสนญาณ ………………………………………………………………………… p359

วิธีกำลังของวิปัสสนาญาณ …………………………………………………………………… p362

• สัญญา ๔๐ อย่าง …………………………………………………………………………………… p362
• วิธีแห่งรูป ๗ (รูปสัตตะกะ) ………………………………………………………………. p365
• วิธีแห่งนาม ๗ (อรูปสัตตะกะ) ……………………………………………………………. p367

วิธีเจริญอุทยัพพยญาณ ………………………………………………………………………… p370

• อารัมภบท ………………………………………………………………………………………….. p370
• วิธีเจริญอุทยัพพญาณตามวิธีที่ ๕ แห่งปฏิจสมุปบาท …………………………….. p371
  • การพิจารณาการเกิด …………………………………………………………………………….. p371
  • วิธีการพิจารณาความดับ …………………………………………………………………….. p373
  • การพิจารณาความเกิดและความดับ ………………………………………………………. p375
• วิธีเจริญอุทยัพพยญาณโดยวิธีแรกแห่งปฏิจจสมุปบาท …………………………….. p377

วิธีข้ามวิปัสสนูปกิเลส ๑๐ ……………………………………………………………….. p379

วิธีเจริญภังคญาณ ……………………………………………………………………………… p380

รู้จักกญาณ ๑๑ อย่างแรก ………………………………………………………………………….. p381

วิธีรู้และเห็นพระนิพพาน ……………………………………………………………….. p383

พิจารณาทบทวนญาณ ………………………………………………………………………….. p386

p412

พระพุทธเจ้าทรงปลงอายุสังขาร ……………………………………………………………… p412

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประกาศการปลงสังขาร ………………………………………. p414

หน้าที่ของเราผู้เป็นพุทธศาสนิกชน ………………………………………………………. p415

• วิธีทำประโยชน์แก่ชาวโลก ………………………………………………………………….. p416
• วิธีแสดงความศรัทธา ……………………………………………………………………….. p418
• สิ่งที่ต้องศึกษาและปฏิบัติ ………………………………………………………………….. p418
• หลักการปฏิบัติ …………………………………………………………………………………… p419
  • สมถะและวิปัสสนากรรมฐาน …………………………………………………………………… p422
  • คำเตือนของพระพุทธเจ้าต่อพระสงฆ์ …………………………………………………….. p429

คำแนะนำของพระพุทธเจ้าต่อพระภิกษุ ………………………………………………. p431

ท้ายบท ……………………………………………………………………………………………. p433

p435

อารัมภบท …………………………………………………………………………………………. p435

หนีของสาวกแด่ครูอาจารย์ …………………………………………………………………. p437

โอกาสที่ไม่ควรพลาด …………………………………………………………………………. p440

ปาฏิปุคคิกทาน ๑๔ อย่าง ……………………………………………………………………. p443

การถวายทานในสงฆ์ ๗ ประเภท …………………………………………………………. p446

ความบริสุทธิ์ของทาน ๔ อย่าง ……………………………………………………………… p448

องค์ ๖ ของทานอันมีผลประมาณไม่ได้ …………………………………………………….. p453

ทานที่ให้ในคอร์สปฏิบัติดธรรม ……………………………………………………….. p456

• ความปรารถนาของทายก …………………………………………………………………….. p457

อามิสทานอันยอดเยี่ยม ……………………………………………….. p459

• วิธีให้ทานอันเลิศ …………………………………………………. p462

อัมราภิบทจากผู้แปล

หนังสือเล่มหนึ่ง ไม่สามารถทำได้โดยคนคนเดียว หนังสือแปลเล่มนี้ก็เช่นกัน ต้องอาศัยบุคคลผู้ช่วยเหลือในการแก้ไขหลายคน รวมทั้งพระอาจารย์ผู้ที่อธิบายความหมายต่างๆ ด้วย

ขอกราบขอบพระคุณสาธุอนุโมทนากับท่านเหล่านั้น

หนังสือแปลเล่มนี้ มอบให้เป็นสาธารณสมบัติ แต่แนะนาให้แจกจ่ายเฉพาะแก่บุคคลที่เป็นเป้าหมาย เพราะหนังสือยังไม่สมบูรณ์พอแจกจ่ายแก่บุคคลทั่วไป

บุคคลเป้าหมายก็คือ

• ผู้สามารถเทียบเคียงความหมายกับการปฏิบัติของตนได้
• ผู้สามารถเทียบเคียงความหมายกับพระบาลี อรรถกถา และฎีกาได้
• ผู้สามารถเทียบเคียงความหมายกับหนังสือต้นฉบับภาษาอังกฤษได้
• ผู้ที่จะนำหนังสือไปพัฒนาเพื่อทำให้เป็นรูปธรรมยิ่ง ๆ ขึ้นไป

หนังสือฉบับ PDF นี้มุ่งทำให้เหมาะกับการใช้แท็บเล็ต เช่น ไอแพดอ่าน การนำไปพิมพ์ใส่กระดาษปริ้นเตอร์อาจจะไม่เหมาะเพราะเสียเนื้อที่กระดาษเกินไป

การอ้างอิงต่างๆ ในหนังสือสามารถคลิกเพื่อไปยังหน้าที่อ้างอิงเหล่านั้นได้เลย แต่อาจจะขึ้นอยู่กับแอปที่ใช้เปิดไฟล์บ้าง เช่น ให้ลองคลิกที่ข้อความที่ว่า “หมายเหตุการแปล” หรือเลขหน้า “16” เพื่อดูหน้าต่อไป

หนังสือสามารถรับได้ออนไลน์จากลิงก์ต่อไปนี้ (ให้คลิกที่ลิงก์)

• ฉบับ PDF
• โฟลเดอร์ PDF + ข้อมูลการแปล

• ฟอนต์ที่ใช้: Browlia, Cordia New
• แต้มเหลือง: คำ/คาที่ไม่ตรงกันกับภาษาอังกฤษ, คำ/คาที่ไม่แน่ใจ, คำ/คาที่ควรตรวจสอบ
• แต้มฟ้า: คล้ายกับแต้มเหลือง โดยเป็นคำ/คาที่อาจเกี่ยวกับสภาวะธรรม หรือเป็นคำ/คาที่ควรตรวจสอบยิ่งขึ้น
• แต้มเขียว: คำ/วลี/คำขยายความในส่วนแปลที่เพิ่มขึ้น
• แต้มชมพู: ยังไม่เสร็จ?