ทานอันยอดเยี่ยม – โอกาสที่ไม่ควรพลาด { หน้า ๔๔๐ }

ลองพิจารณาปัญหานี้ดู นอกพระพุทธศาสนาแล้ว ไม่มีครูอื่นที่สามารถสอนประเภทและหมวดหมู่ของรูปเหล่านี้ พระพุทธเจ้าและสาวกของพระองค์เท่านั้นจึงจะสามารถกำหนดรู้รูป ประเภทต่าง ๆ เหล่านี้ได้ อนึ่ง นามขันธ์ ๔ ก็รวมอยู่ในขันธ์ ๕ เหล่านั้นด้วย ยกเว้นปฏิสนธิจติ ภวังคจิต และจุติจิต นามธรรมเกิดอยู่ในวิถีจิตทั้งหมด พระพุทธเจ้าทรงสอนอย่างแน่ชัดว่า มีเจตสิกกี่ดวงที่เกิดกับจิตแต่ละอย่างในขณะจิตหนึ่ง ๆ และทรงสอนวิธีกำหนดรู้และการรวบรวมนามธรรมเหล่านั้นให้เป็นหมวดหมู่ ไม่มีครูภายนอกพระพุทธศาสนาผู้สามารถแสดงและสอนนามธรรมเหล่านี้ได้อย่างชัดเจน เพราะไม่มีครูอื่นที่เข้าใจอย่างบริบูรณ์

แต่ถ้าสาวกของพระศากยมุนีพุทธเจ้าพระองค์นี้ปฏิบัติอย่างเข้มแข็งและเป็นระบบไปตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ก็จะสามารถกำหนดรู้นามธรรมเหล่านี้ได้อย่างชัดเจน นี่เป็นโอกาสหาที่เสมอมิได้สำหรับพุทธศาสนิกชนทุกท่าน ท่านทั้งหลายไม่ควรพลาดโอกาสนี้

ปฏิจจสมุปบาท: อริยสัจที่ ๒ ส่วนปฏิจจสมุปบาท คืออริยสัจที่ ๒ ซึ่งก็คือทุกขสมุทัยอริยสัจ ดังกล่าวแล้ว พระพุทธเจ้าทรงสอนสาวกของพระองค์วิธีการกำหนดรู้ปฏิจจสมุปบาท เมื่อสาวกของพระพุทธเจ้ากำหนดรู้ปฏิจจสมุปบาทตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ก็ย่อมจะเข้าใจความสัมพันธ์กันระหว่างเหตุกับผลได้อย่างบริบูรณ์ สามารถได้วิปัสสนาญาณซึ่งรู้ว่า อดีตเหตุก่อผลในปัจจุบัน และปัจจุบนี้เหตุก่อผลในอนาคต ย่อมรู้ว่า ในกาลทั้ง ๓ คืออดีต ปัจจุบัน และอนาคต ไม่มีผู้สร้างเพื่อให้เกิดผล และไม่มีอะไรที่เกิดขึ้นโดยไม่มีเหตุ

ญาณที่รู้อย่างนี้จะมีได้ก็ในพระพุทธศาสนาเท่านั้น ดังนั้น ท่านทั้งหลายก็ไม่พึงพลาดโอกาสนี้เช่นเดียวกัน