{ หน้า ๔๓๗ }

รับการทาอัญชลี การทาสามีจิกรรม และการบริจาคจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ว่าเป็นการทาตอบแทนกันของบุคคลนี้กับบุคคลนี้

• บุคคลอาศัยบุคคลใดแล้ว เป็นผู้หมดความสงสัยในทุกข์ หมดความสงสัยในทุกขสมุทัย หมดความสงสัยในทุกขนิโรธ หมดความสงสัยในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาได้ เราไม่กล่าวการกระทำนี้ คือ การกราบไหว้ การลุกรับ การทาอัญชลี การทาสามีจิกรรม และการบริจาคจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ว่าเป็นการทาตอบแทนกันของบุคคลนี้กับบุคคลนี้

เรามาสนทนากันว่าพระพุทธเจ้าหมายความว่าอย่างไร ถ้าสาวกรู้อริยสัจ ๔ โดยคาแนะนาของครูอาจารย์ วิปัสสนาญาณในอริยสัจ ๔ ของสาวกมีค่ามากกว่าการทาความเคารพและการถวายปัจจัย ๔ ให้แด่ครูอาจารย์ ถ้าสาวกรู้อริยสัจ ๔ จนถึงโสตาปัตติมรรคและโสตาปัตติผล วิปัสสนาญาณนั้นก็จะช่วยให้เขาหลีกออกจากอบายภูมิทั้ง ๔ ผลอย่างนี้น่าอัศจรรย์ ผู้ละเลยไม่ทากุศลกรรมโดยปกติย่อมท่องเที่ยวไปในอบายทั้ง ๔ ซึ่งเหมือนกับบ้านของบุคคลเหล่านั้น (“ปมัตตัสสะ จ นาม จตฺตาโร อปายา สกเคหสทิสา” ขึ้นชื่อว่าอบายทั้ง ๔ เป็นเหมือนเรือนของตัวเองแห่งคนผู้ประมาทแล้ว)

เขาเหล่านั้นไปสู่สุคติภูมิเพียงแต่บางครั้งบางคราวเท่านั้น ดังนั้น จึงเป็นโอกาสอันยอดเยี่ยมถ้าสามารถหลีกออกจากอบายทั้ง ๔

ธ.อ.๑ (จักขุปาลเถรวัตถุ)