คาถามและคาตอบ ๕ – คาถาม ๕.๔ – ความเป็นพระอริยะและความเป็นพระโพธิสัตว์ (หน้า ๓๑๑)
❓ คาถาม
- ทำไม พระอริยบุคคลจึงกลายเป็น พระโพธิสัตว์ ไม่ได้
- สาวกจะเปลี่ยนเป็น พระโพธิสัตว์ ได้หรือไม่ ถ้าไม่ได้ ทำไม จึงไม่ได้
- ถ้าทำตามคำสอนของพระอาจารย์ ก็จะบรรลุมรรคญาณและผลญาณระดับพระโสดาบันได้ แต่เลือกได้หรือไม่ที่จะไม่บรรลุ โดยอาศัยความปรารถนาและการอธิษฐานเพื่อปฏิบัติให้เป็นพระโพธิสัตว์
✅ คาตอบ
สามารถเปลี่ยนใจได้ก่อนบรรลุมรรคผล แต่ไม่ได้หลังจากนั้น
ในพระสูตรหลายสูตร พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า มรรคเกิดขึ้นตามกฎธรรมชาติ โดยมีข้อกำหนดว่า:
๑. โสตาปัตติมรรค ก่อ โสตาปัตติผล ต่อจากนี้ก็จะดำเนินไปเป็น พระสกทาคามี ได้ แต่จะถอยกลับไปเป็นปุถุชนไม่ได้ ๒. พระสกทาคามี ดำเนินไปเป็น พระอนาคามี ได้ แต่จะกลับไปเป็น พระโสดาบัน หรือปุถุชนไม่ได้ ๓. พระอนาคามี ดำเนินไปเป็น พระอรหันต์ ได้ แต่จะไม่สามารถกลับไปเป็น พระสกทาคามี พระโสดาบัน หรือปุถุชน ๔. พระอรหันต์ ย่อมปรินิพพานเมื่อถึงกาล จะไม่สามารถกลับไปเป็น พระอริยบุคคล ที่ต่ำกว่า หรือไปเป็นปุถุชน หรือเป็นบุคคลขั้นอื่น ๆ
ความเป็น พระอรหันต์ เป็นที่สุดแห่งภพ นี่เป็นกฎธรรมชาติ เมื่อกล่าวถึงความเป็น พระอรหันต์ พระพุทธเจ้าตรัสไว้หลายครั้งหลายหนว่า
ยกตัวอย่างเช่น ที.ปา. ๑๖๔ (ปาสาทิกสูตร – ว่าด้วยเหตุให้เกิดความเลื่อมใส)