====== วิธีเจริญอานาปานสติจนถึงอัปปนา ====== (หน้า ๙๗)

กระบวนการเช่นนี้ย่อมเป็นไปในบุคคลผู้เข้าผลสมาบัติซึ่งเป็นโลกุตตระ

ในทางเดียวกัน สำหรับปัญจทวารวิถีและมโนทวารวิถีหนึ่ง ๆ ในกามาวจรภูมิ จิตจะเหมือนกันทั้งหมด แต่ในฌานสัมปัตติวิถี (ในชั้นรูปาวจรภูมิหรืออรูปาวจรภูมิ) จิตจะไม่เหมือนกันทั้งหมด

จิตดวงที่ ๕ จึงจะเป็นฌานจิตจริง ๆ และไม่ใช่มีดวงเดียวเท่านั้น แต่มีเป็นพันล้านดวง และล้วนแต่เป็นฌานจิตประเภทเดียวกัน

ถ้าบุคคลดำรงอยู่ในฌานเดียวกันนานยิ่ง ๆ ขึ้นไป จิตที่ ๕ (ซึ่งเป็นฌานจิต) ย่อมถึงความนับไม่ได้

โยคีเข้าฌานตามจิตที่ส่งไป คือตั้งใจว่าจะเข้าฌานไหน กุศลกรรมของการเข้าฌานจะเป็นครุกรรมที่เป็นกุศล ถ้าหากรักษาฌานนั้นไว้ได้จนกระทั่งถึงมรณาสันนวิถี (คือวิถีจิตใกล้ ๆ จุติจิต)

**

อ้างอิง:

• ดูหัวข้อ “วิธีรู้และเห็นพระนิพพาน” หน้า 383
• ผู้แปล: คือเป็นจิตกามาวจรภูมิทั้งหมด
• ผู้แปล: คือ ๓-๔ ดวงแรกเป็นกามาวจรภูมิ ส่วนที่เหลือเป็นรูปาวจรภูมิหรืออรูปาวจรภูมิ