{ หน้า ๙๕ }

จิตดวงหนึ่งมีอายุหนึ่งขณะจิต โดยมีสามอนุขณะ คือ เกิดขึ้น (อุปาทขณะ), ตั้งอยู่ (ฐีติขณะ), และ ดับไป (ภังคขณะ)

ในระหว่างวิถีจิต มีภวังคจิตเกิดขึ้นจำนวนหนึ่ง (ดู ตารางที่ ๑ก: การจุติและการปฏิสนธิ)

ขณะจิต | อารมณ์ —|— (ก่อนวิถีจิต) | … อารมณ์ก่อนจุติ | จิตในชาติก่อน  ภวังค์ | มโนทวารา, วัชชนะ, ภูมิ (กาม / รูป / อรูป)    ….

ฌานอารมณ์

(หลังวิถีจิต) … อารมณ์ก่อนจุติ | จิตในชาติก่อน ชวนะ | ภวังค์ (มาก: พัน ล้าน ฯลฯ) ||…|| | อัปปนา | รูป / อรูป (กาม / รูป / อรูป)

สรุปรายละเอียด: ฌานสมาปัตติวิถีเป็นมโนทวารวิถีที่สามารถเกิดขึ้นได้ใน ๓ ภูมิ คือ กามภูมิ รูปภูมิ และอรูปภูมิ รายละเอียดที่มาในที่นี้มาจากวิสุทธิมรรค นิเทศเรื่องปฐวีกสิณ ข้อ ๖๙ (กถาว่าด้วยปฐมฌาน)