====== พุทธประสงค์สำหรับสาวกและคำสอน – คำเตือนของพระพุทธเจ้าต่อพระสงฆ์ ====== { หน้า ๔๓๐ }
อานนท์ ก็เมื่อในเวลาที่ตถาคตเข้าเจโตสมาธิอันไม่มีนิมิต เพราะไม่ใส่ใจนิมิตภายนอก และเพราะดับเวทนาบางอย่างได้เท่านั้น ร่างกายของตถาคตจึงสบายขึ้น
พระองค์ทรงตรัสต่อไปอีกว่า
ปหาย โว คมิสฺสามิ กต เม สรณมตฺตโน
- (เราจะจากพวกเธอไป เราทำที่พึ่งแก่ตนแล้ว)*
นั่นหมายความว่า พระองค์จะเสด็จปรินิพพานและจากพระภิกษุสงฆ์ไป พระองค์ได้ทรงทำที่พึ่งให้แก่ตนจนถึงความเป็นพระอรหันต์แล้ว
คำแนะนาของพระพุทธเจ้าแก่พระภิกษุ
นี่เป็นเหตุผลที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า
อานนท์ เพราะเหตุนั้นแล พวกเธอจงมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ ภิกษุมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ อย่างไร
ซึ่งพระองค์ได้ตรัสตอบไว้ดังนี้
- หมายเหตุ:* คืออรหัตตผลสมาบัติที่มีพระนิพพานอันไม่มีนิมิตเป็นอารมณ์ (ดู endnote A, p.253.)
มหามกุฏและมหาจุฬา: เพราะไม่ใส่ใจนิมิตทุกอย่าง