คาตอบ

เมตตากรรมฐาน ไม่เกี่ยวข้องกับอดีตและอนาคต แต่เป็นเรื่อง ปัจจุบัน เท่านั้น เพราะมีเพียงอารมณ์ปัจจุบันเท่านั้นที่ก่อให้เกิดเมตตาฌาน ไม่ใช่อารมณ์อดีตหรืออนาคต เราไม่สามารถได้ฌานโดยการแผ่เมตตาไปยังผู้ที่ตายแล้ว

ในวัฏฏสงสารอันไม่มีที่สิ้นสุด อาจไม่มีใครเลยที่ไม่เคยเป็นบิดามารดาของเรา แต่เนื่องจากเมตตากรรมฐานไม่ได้เกี่ยวข้องกับวัฏฏสงสารอันไม่มีที่สิ้นสุด จึงไม่จำเป็นต้องพิจารณาว่าคนนี้เป็นมารดาหรือเป็นบิดาของเรา

ในกรณีนี้ จาก เมตตสูตร พระพุทธเจ้าตรัสว่า:

“มาตา ยถา นิย ปุตฺตมายุสา เอกปุตฺตมนุรกฺเข. เอวมฺปิ สพฺพภูเตสุ มานส ภาวเย อปริมาณ”

ความหมายโดยนัยของพระองค์คือ เปรียบเสมือนกับมารดาผู้มีบุตรคนเดียวย่อมสละแม้ชีวิตของตนเพื่อบุตรนั้นฉันใด ภิกษุพึงแผ่เมตตาไปยังสัตว์ทั้งปวงแม้ฉันนั้นเหมือนกัน

นี่คือ คำสอน ของพระพุทธเจ้า ถึงแม้ความรู้สึกที่เหมือนมารดาอย่างเดียวจะนำไปสู่ฌานไม่ได้ แต่ถ้าเราแผ่เมตตาไปด้วยความคิดว่า “ขอให้บุคคลนี้เป็นผู้มีความสุข บริหารตนไปเถิด” ย่อมนำไปสู่ฌานได้

คาถาม (คาถามต่อไปนี้มีคาตอบเดียวกัน)

• มีพระโพธิสัตว์หรือไม่ในสมัยที่พระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่
• พระโพธิสัตว์ได้บรรลุมรรคผลหรือไม่ หรือยังเป็นเพียงปุถุชนอยู่

ถ้ามี

(อ้างอิง: ขุททกปาฐะ – เมตตสูตร)