(หน้า ๒๓๔)

รับรู้แต่ละอย่าง พระคัมภีร์ระบุว่า ควรดูรูปกลาปเพียงแค่ ๖ ชนิด (โดยยังไม่ดูชีวิตนวกกลาป) ดังนั้น พึงตั้งสมาธิอยู่กับรูป ๕๔ อย่างเท่านั้น (๖๓ – ๙ = ๕๔)

ส่วนชีวิตนวกกลาป โยคีจะแยกแยะด้วยวิธีอื่นหลังจากนี้ และเพราะหนึ่งในรูปกลาป ๖ อย่าง (ที่พึ่งเห็นนี้) เป็นกายทสกกลาป เมื่อแยกแยะรูปในร่างกาย (นอกตา หู จมูก ลิ้น และหัวใจ) ก็จะสามารถแยกแยะรูปกลาปเพียง ๕ ชนิด และรูปเพียง ๔๔ ชนิด

มาดูรูป ๕๔ ที่ว่านั้นของตาเป็นตัวอย่าง รูปกลาป ๖ ประเภทในตาก็คือรูปกลาป ๓ อย่างแรกที่โยคีได้กาหนดรู้และแยกแยะแล้ว โดยมีรูปรวมกัน ๓๓ ประเภท คือ

ยกเอาตาเป็นตัวอย่าง อวัยวะคือตามีรูปกลาปดังต่อไปนี้ (๑) จักขุทสกกลาป (๑๐) (๒) กายทสกกลาป (๑๐) (๓) ภาวทสกกลาป (๑๐) (๔) ชีวิตนวกกลาป (๙) (๕) จิตตชอัฏฐกกลาป (๘) (๖) อุตุชอัฏฐกกลาป (๘) (๗) อาหารชอัฏฐกกลาป (๘) (รวม ๑๐ + ๑๐ + ๑๐ + ๙ + ๘ + ๘ + ๘ = ๖๓)

การนับก็แบบเดียวกันในหู จมูก ลิ้น และหัวใจ แต่เพราะกายมีเพียงกายทสกกลาปและภาวทสกกลาป จึงมีเพียง ๕๓ รูป (๑๐ + ๑๐ + ๙ + ๘ + ๘ + ๘ = ๕๓)

การแยกแยะชีวิตนวกกลาปมีอยู่ในการแยกแยะที่เรียกว่า อาการ ๔๒ ของร่างกาย (วิสุทธิมรรค ทิฏฐิวิสุทธินิเทศ ๖๖๔) ในที่นั้นเท่านั้นที่พระอาจารย์ใหญ่พะเอ้าตอยะ แนะนาให้โยคีกาหนดรู้ชีวิตนวกกลาป โดยตามพระคัมภีร์ แต่แม้กระนั้น โยคีก็ยังสามารถแยกแยะชีวิตนวกกลาปในที่นี้ด้วยตามความปราถนา

• ผู้แปล – ดู “ตาราง ๕ – ประเภทของรูปในกาย” หน้า 248 (โดยที่ไม่แยกแยะชีวิตนวกกลาป)*