เพื่อเจริญมุทิตาพรหมวิหาร

พึงเลือกเอาบุคคลผู้ยังมีชีวิตอยู่และมีเพศเดียวกัน ผู้มีความสุข ผู้ที่เมื่อเห็นแล้วทำให้อาหุเนคกว่าเป็นสุข เป็นบุคคลที่ชอบใจมากและเป็นมิตรด้วย

หลังจากนั้น พึงเข้าจตุตถฌานด้วยโอทาตกสิณอีก เพื่อให้แสงจากสมาธินั้นสว่างสดใส และใช้แสงเพื่อให้เห็นบุคคลนั้น แล้วเจริญเมตตาจนได้ตติยฌาน หลังจากออกจากเมตตาฌาน พึงเจริญกรุณาฌาน เมื่อออกจากกรุณาฌานนั้นแล้ว จึงเจริญมุทิตาต่อบุคคลผู้มีความสุขนั้น โดยคิดว่า “ขอให้สัตบุรุษนั้นเป็นผู้ที่ไม่พรากจากความเจริญที่ได้ถึงแล้ว” (*อย สปฺปุริโส ยถา ลตฺถสมปตฺโต มาวิคจฺฉตุ*) ทำอย่างนี้ครั้งแล้วครั้งเล่าจนได้ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และวิสสัฏฐีทั้ง ๕ สำหรับแต่ละฌาน

ต่อจากนั้น พึงเจริญมุทิตาต่อตนเองและบุคคลอื่น ๓ ประเภทตามปกติ อนึ่ง ด้วยบุคคล ๓ ประเภทเหล่านั้น พึงเจริญมุทิตาจนถึงตติยฌานและขจัดความไม่เสมอกันได้ ในที่สุด พึงเจริญมุทิตาต่อสัตว์ทั้งปวงในจักรวาลอันไม่มีที่สิ้นสุด อาการ ๑๓๒

เพื่อเจริญอุเบกขาพรหมวิหาร

ก่อนอื่น พึงเข้าจตุตถฌานด้วยโอทาตกสิณ หลังจากนั้น ให้เลือกบุคคลผู้ยังมีชีวิตอยู่และมีเพศเดียวกัน เป็นบุคคลผู้เป็นกลางๆ อาการ ๑๓๒ ใต้หัวข้อ “วิธีเจริญกรุณา” ในหน้า ๑๖๐