paauk:knowing_and_seeing:p083

Action unknown: copypageplugin__copy
งอัปปนา – วิธีเจริญอานาปานสติ (หน้า ๘๓)

จิตก็จะแนบแน่นอยู่ที่นิมิตเอง เมื่อเป็นเช่นนี้เท่านั้นจึงควรตั้งสมาธิที่นิมิต เมื่อรักษาใจไว้ที่นิมิตอย่างต่อเนื่อง นิมิตก็จะขาวขึ้น ๆ จนเหมือนปุยฝ้าย นั่นเป็นอุคคหนิมิต

โยคีควรอธิษฐานเพื่อรักษาใจให้มีสมาธิอย่างสงบอยู่ที่อุคคหนิมิตสีขาวนั้น เป็นระยะเวลาหนึ่ง-สอง-สามชั่วโมงหรือยิ่งกว่านั้น ถ้าสามารถรักษาใจให้แนบแน่นที่อุคคหนิมิตนั้นชั่วโมงหนึ่งหรือสองชั่วโมง นิมิตก็จะเริ่มชัดเจน สว่าง สุกใส นี่เป็นปฏิภาคนิมิต ให้อธิษฐานและปฏิบัติเพื่อรักษาใจให้อยู่ที่ปฏิภาคนิมิตเป็นเวลาหนึ่งสอง-สามชั่วโมง ให้ปฏิบัติจนสำเร็จ

ในขั้นนี้ โยคีจะได้อุปจารสมาธิหรืออัปปนาสมาธิ

อุปจารสมาธิเรียกว่าอุปจาร (เข้าใกล้) ก็เพราะอยู่ใกล้ฌานโดยเกิดก่อน ส่วนอัปปนาสมาธิก็คือฌาน

สมาธิทั้งสองประเภทมีปฏิภาคนิมิตเป็นอารมณ์ ความแตกต่างเพียงอย่างเดียวของสมาธิทั้งสองก็คือ ในอุปจารสมาธิ องค์ฌานยังไม่สมบูรณ์ เพราะเหตุนี้ภวังคจิตจึงยังเกิดอยู่ และบุคคลยังอาจตกลงสู่ภวังค์ได้ (คือจิตที่รักษาภพชาติ) โยคีอาจกล่าวว่า ทุกสิ่งทุกอย่าง (รวมทั้งจิต) หยุดทั้งหมด และอาจเข้าใจด้วยซ้ำว่านี่คือพระนิพพาน แต่ตามความจริงแล้ว จิตยังไม่หยุด แต่โยคียังไม่ชำนาญพอเพื่อกำหนดรู้การตกลงสู่ภวังค์ เพราะภวังคจิตนั้นละเอียดมาก

สำหรับหนังสือภาษาอังกฤษฉบับที่ ๒ และ ๓ มีผู้ชี้ว่า นี่ไม่ใช่คู่มือภาวนา แต่ถึงกระนั้น พระอาจารย์ใหญ่ก็ได้ปรับปรุงคำสอนในย่อหน้านี้สำหรับหนังสือฉบับที่ ๕