คาถามและคาตอบ ๗ – คาถาม ๗.๑๓ – ต้องเจริญสมถกรรมฐานทั้งหมดหรือไม่ { หน้า ๔๐๔ }

ทำไมเราจึงไม่สนใจในแผนภาพ เพราะไม่สามารถแสดงวิธีปฏิบัติทั้งระบบด้วยเพียงแค่หน้าเดียว เราได้อธิบายระบบการปฏิบัติทั้งหมดในภาษาพม่าด้วยหนังสือเกินกว่า ๓,๖๐๐ หน้า หน้าเดียวเท่านั้นจึงไม่พอ

คาถาม ๗.๑๔ – จิตที่เกลียดชังทำให้เกิดแสงได้หรือไม่

คาถาม จิตที่เกลียดชังจะก่ออุตุชโอชัฏฐมกกลาปได้หลายต่อหรือไม่ จะทำให้ดวงตามีประกายได้ไหม

คาตอบ การกล่าวว่า จิตก่อให้เกิดแสง เป็นเพียงคำอุปมา เพราะจริงๆ แล้ว นอกจากปฏิสนธิจิตแล้ว จิตทั้งหมดที่อาศัยหทยวัตถุเกิดย่อมก่อให้เกิดจิตตชรูปกลาป รูปกลาปเหล่านั้นมีวัณณรูปคือสีเกิดขึ้นร่วมด้วยเสมอ วัณณรูปจะสว่างกว่าถ้าจิตที่ก่อรูปนั้นเป็นจิตในสมถะหรือวิปัสสนา พระบาลี อรรถกถา และฎีกาได้อธิบายเช่นนี้ไว้ แต่ไม่ได้กล่าวว่า จิตตชรูปจากจิตที่เกลียดชังย่อมก่อแสงสว่างได้เช่นกัน

คาถาม ๗.๑๕ – จิตที่เห็นรูปนามเป็นรูปนามเองหรือไม่ จัดอยู่ในปัญญาหรือไม่

คาถาม จิตที่เห็นรูปนามเป็นรูปนามเองหรือไม่ จัดอยู่ในปัญญาหรือไม่

ดูหัวข้อ “จิตตชรูป (รูปเกิดจากจิต)” ในหน้า 201 และคำอธิบายอื่นเกี่ยวกับแสงสว่างที่เกิดขึ้นเพราะจิตในสมถะและวิปัสสนาในคาถามและคาตอบ ๔.๑๐ หน้า 277