คาถามและคาตอบ ๗ – คาถาม ๗.๕ – ทาศีลให้บริสุทธิก่อน เข้าใจผิดเรื่องการบรรลุธรรม
อดีตก็จะไม่สามารถห้ามบุคคลนั้นไม่ให้บรรลุฌานได้ แต่จะเป็นอย่างนั้นได้ก็ตราบเท่าที่กรรมชั่วในอดีตไม่ใช่อนันตริยกรรม ๕ อย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น
อนันตริยกรรม ๕ ได้แก่ 1. ฆ่าบิดา 2. ฆ่ามารดา 3. ฆ่าพระอรหันต์ 4. ทำพระพุทธเจ้าให้ห้อเลือดด้วยเจตนาร้าย 5. สังฆเภท
ถ้าได้กระทำกรรมชั่วเหล่านี้อย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว ก็จะไม่สามารถบรรลุฌาน มรรค และผล เหมือนกับในกรณีของพระเจ้าอชาตศัตรู พระเจ้าอชาตศัตรูได้ทรงสั่งสมบารมีมาพอเพื่อจะเป็นพระโสดาบันหลังจากได้ทรงฟังพระสูตร แต่เพราะพระองค์ได้ทรงฆ่าพระราชบิดาคือพระเจ้าพิมพิสาร จึงไม่ทรงบรรลุธรรม
[คำถามของโยคี] โยคีได้ถามว่าหลังจากบรรลุฌาน จิตหรือความคิดของชนเหล่านี้จะเปลี่ยนไปได้หรือไม่
[คำตอบ] ฌานกะ จัดนิวรณ์ได้เป็นระยะยาว ระยะยาวหมายความว่า ถ้าเข้าฌานเป็นเวลาชั่วโมงหนึ่ง ภายในชั่วโมงนั้นก็จะไม่มีนิวรณ์ แต่เมื่อออกจากฌานแล้ว นิวรณ์ก็อาจจะเกิดอีก เพราะอโยนิโสมนสิการ ดังนั้นจึงไม่สามารถกล่าวอย่างได้
ตัวอย่างใน อัง.ปัญจก. ๑๒๙ (ปริกุปปสูตร) กรรม ๕ อย่างนี้เรียกว่า ไม่มีระหว่าง (อนันตริยะ) เพราะมันจะสุกงอมอย่างแน่นอนในชาตินี้ และจะทำให้เกิดในอเวจีมหานรก หรือไม่ก็นรกขุมย่อยที่เป็นบริวาร เหมือนกับในกรณีของพระเจ้าอชาตศัตรู ที.สี. ๑๕๐ (สามัญญผลสูตร)