เรื่องการเจริญกรรมฐานของท่านพระสารีบุตรในช่วงเวลา ๑๕ วันหลังจากที่ท่านได้บรรลุโสดาบันแล้ว

ตัวอย่างก็คือ ท่านพระสารีบุตรเข้าปฐมฌาน ออกจากฌานแล้ว กำหนดรู้ นามธรรม ๓๔ ของปฐมฌานที่ละอย่าง ๆ โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา ด้วยการเห็นขณะที่เกิดขึ้น ขณะที่ตั้งอยู่ และขณะที่ดับไป กำหนดรู้ไปอย่างนี้จนถึงอากิญจัญญายตนฌาน

นี่เป็นการเจริญวิปัสสนาไปตามลำดับธรรม (อนุปาทธรรมวิปัสสนา) ซึ่งก็คือการกำหนดรู้นามธรรมทีละอย่าง ๆ แต่เมื่อถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ ท่านสามารถกำหนดรู้นามธรรมโดยเป็นกลุ่มเพียงเท่านั้น นี่เป็นวิปัสสนาโดยกลาปสัมมสนะ (การเข้าใจเป็นกลุ่ม) พระพุทธเจ้าเท่านั้นจึงจะสามารถกำหนดรู้นามธรรมของเนวสัญญานาสัญญายตนะทีละอย่าง ๆ เพราะธรรมเหล่านั้นสุขุมยิ่ง แม้แต่พระอัครสาวกเช่นท่านพระสารีบุตรจึงยังไม่สามารถกำหนดรู้ทีละอย่าง ๆ ได้

คาถาม ผู้เป็นโรคจิต ได้ยินเสียง (ที่ไม่มีอยู่) เป็นโรคจิตเภท เป็นโรคสมอง โรคหลอดเลือดสมอง หรือความผิดปกติทางสมองและประสาท จะฝึกการปฏิบัติกรรมฐานแบบนี้ได้ไหม ถ้าได้ ควรจะต้องระมัดระวังในเรื่องอะไรไว้ก่อนบ้าง

คาตอบ ผู้เป็นอย่างนี้ฝึกกรรมฐานแบบนี้ได้ แต่ปกติแล้วจะไม่สำเร็จ เพราะมีสมาธิไม่ได้นานพอ คำว่า นานพอ ก็คือ จนสมาธิเข้มแข็งและมีกำลัง

(หมายเหตุ: โรค schizophrenia คือโรคจิตชนิดรุนแรง มีอาการหลอน ไม่รู้อะไรเป็นจริง ลุกลี้ลุกลน เสียความรู้สึกทางประสาทรับความรู้สึก กล้ามเนื้อแข็งแกร่ง สับสน ถอนตัวจากสังคม)