๗. เจริญวิปัสสนา (วิปสฺสน วฑฺเฒตฺวา) จนถึงอนุโลมญาณ (ยาว อนุโลมญาณ)

บารมีเหล่านี้ต้องทำให้บริบูรณ์เพื่อบรรลุสัพพัญญุตญาณ แต่ก่อนที่บารมีของพระองค์จะสุกงอม คือตั้งแต่เวลาที่ได้รับพยากรณ์อันแน่นอนจนกระทั่งมาเกิดเป็นเจ้าชายสิทธัตถะ

พระโพธิสัตว์ของเราบางครั้งก็เกิดในติรัจฉานภูมิเพราะอกุศลกรรมที่ทำไว้ก่อน แต่ชาติที่เป็นพระภิกษุและชาติที่เป็นสัตว์เดียรัจฉานนั้นห่างกันมาก นี่เป็นธรรมดาของพระโพธิสัตว์

๒) พระอัครสาวกบางท่านก็ได้รับพยากรณ์อันแน่นอนเช่นกัน ตัวอย่างเช่น ทั้งพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะต่างก็ได้รับการพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าอโนมาทัสสี พระมหาสาวกบางครั้งก็ได้รับการพยากรณ์อันแน่นอนด้วย เช่นพระมหากัสสปะและพระอานนท์ต่างก็ได้รับพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าปทุมุตตระ โดยในสมัยพระพุทธเจ้าของเรา พระสาวกเหล่านี้ล้วนแต่บรรลุเป็นพระอรหันต์พร้อมด้วยปฏิสัมภิทา ๔

พระอรหันต์ประเภทนี้ย่อมเป็นผู้ชำนาญในสมถะวิปัสสนา จนถึงสังขารุเบกขาญาณในสมัยของพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ นี่เป็นกฎธรรมชาติ ถึงกระนั้น ตั้งแต่สมัยที่ได้รับพยากรณ์อย่างแน่นอนจนกระทั่งสมัยพระพุทธเจ้าของเรา บางท่านก็จะเกิดในทุคติ ๔ เพราะเหตุแห่งอกุศลกรรม บางครั้งก็ด้วยพระโพธิสัตว์ นี่เป็นธรรมดาของอัครสาวกและมหาสาวก

นี่ก็คือสังขารุเบกขาญาณ

ดูเรื่องของปฏิสัมภิทา ๔ ในคาถามคาตอบ ๔.๒ หน้า ๓๙๘