หน้านี้มีไว้อ่านอย่างเดียว คุณสามารถอ่านข้อความต้นฉบับ ไม่สามารถแก้ไขได้ ให้สอบถามผู้ดูแลระบบถ้าคุณคิดว่านี่คือข้อผิดพลาด 'คำถามและคำตอบ ๑ – ๑.๑ การเลื่อนขั้นสำหรับอานาปานสติ' { หน้า ๙๙ } ในช่วงต้นของขั้นที่ ๔ ลมหายใจจะกลายเป็นลมละเอียดมากเท่านั้น ไม่ถึงกับหยุดไปเลย จะหยุดโดยสิ้นเชิงก็ต่อเมื่อถึงจตุตถฌานเท่านั้น นี่เป็นขั้นละเอียดสุด === ๑.๒ ต้องได้นิมิตในกรรมฐานไหม === '''คำถาม''' จำเป็นจะต้องได้นิมิตหรือไม่ในการเจริญกรรมฐาน '''คำตอบ''' สำหรับกรรมฐานบางอย่าง เช่น อานาปานสติ กสิณ ๑๐ และอสุภะ ๑๐ จำเป็นต้องได้นิมิต ถ้าต้องการได้ฌานในกรรมฐานอื่น เช่น พุทธานุสสติ นิมิตไม่มี สำหรับเมตตากรรมฐาน การแผ่เมตตาได้เสมอกันโดยไม่แบ่งบุคคล (คือ การทาลายสีมาสัมเภทะ) จัดว่าเป็นนิมิต === ๑.๓ วิญญาณออกจากร่างหรือไม่ในอานาปานสติ === '''คำถาม''' บางท่านกล่าวว่า เมื่อปฏิบัติอานาปานสติอยู่ วิญญาณของตนได้ออกไปจากร่าง เรื่องนั้นเป็นจริง หรือว่าโยคีเหล่านั้นอยู่ในหนทางที่ผิด '''คำตอบ''' โดยปกติแล้วจิตที่มีสมาธิจะสร้างนิมิตได้ เมื่อสมาธินั้นลึก มั่นคง และมีพลัง เนื่องจากสัญญาต่างกัน นิมิตต่างๆ กันก็จึงปรากฏ ยกตัวอย่าง เช่น ถ้าโยคีต้องการนิมิตให้ยาว นิมิตนั้นก็จะยาว ต้องการให้นิมิตสั้น นิมิตก็จะสั้น เป็นเพียงแต่โวหารเท่านั้น เพราะจริงๆ ไม่ใช่นิมิต *ผู้แปล* – วิญญาณในที่นี้ไม่ได้หมายถึงจิต หมายถึงวิญญาณที่ใช้ในภาษาไทยทั่วไป ซึ่งพจนานุกรมให้ความหมายว่า “น. สิ่งที่เชื่อกันว่ามีอยู่ในกายเมื่อมีชีวิต เมื่อตายจะออกจากกายล่องลอยไปหาที่เกิดใหม่”