หน้านี้มีไว้อ่านอย่างเดียว คุณสามารถอ่านข้อความต้นฉบับ ไม่สามารถแก้ไขได้ ให้สอบถามผู้ดูแลระบบถ้าคุณคิดว่านี่คือข้อผิดพลาด == อารัมภบท – รู้และเห็นสมุทัยอริยสัจและนิโรธอริยสัจ == เพราะเวทนาเป็นปัจจัย '''ตัณหา''' จึงมี เพราะตัณหาเป็นปัจจัย '''อุปาทาน''' จึงมี เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย '''ภพ''' จึงมี เพราะภพเป็นปัจจัย '''ชาติ''' จึงมี เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสจึงมี กองทุกข์ทั้งมวลนี้มีความเกิดขึ้นด้วยอาการอย่างนี้ ภิกษุทั้งหลาย นี้ เรียกว่า '''ทุกขสมุทัยอริยสัจ''' โยคีต้องรู้และเห็น '''ปฏิจจสมุปบาท''' นี้ตามความเป็นจริงด้วย คือรู้และเห็นว่า เหตุ ๕ อย่างในชีวิตของตน (คือ อวิชชา, '''อภิสังขาร''', ตัณหา, อุปาทาน และภพ) ย่อมก่อภพใหม่ โดยเป็นผล ๕ อย่าง (คือ วิญญาณ, นามรูป, '''สฬายตนะ''', ผัสสะ และ เวทนา) ต้องเห็นความเป็นไปเช่นนี้โดยสืบเนื่องจากภพสู่ภพ ภพมี ๒ อย่างคือ ๑. '''ภพคือกรรม''' (กรรมภพ) คือการกระทากรรม ๒. '''ภพคือการเกิด''' (อุปปัตติภพ) ซึ่งเป็นผลของกรรม (คือการเกิดในภพต่างๆ) (ดูการอ้างอิงที่เชิงอรรถ ๔๑๔ หน้า ๓๓๔ เสนอเป็นทางเลือกเชิงอรรถ จากพจนานุกรมของ อ. ปยุตฺโต) '''ภพ''' มี ๒ อย่างคือ ๑. '''กรรมภพ''' ภพคือกรรม ตรงกับ '''อภิสังขาร''' ๒. '''อุปปัตติภพ''' ภพคือที่อุบัติ ตรงกับ '''ภพ'''