อารัมภบท – วิธีรู้และเห็นทุกข์อริยสัจและสมุทัยอริยสัจ { หน้า ๓๘ }

๓. รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกขนิโรธ (ความดับทุกข์) ๔. รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกขนิโรธคามินิปฏิปทา (ข้อปฏิบัติที่ให้ถึงความดับทุกข์)

ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเจริญสมาธิ ภิกษุผู้มีสมาธิย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริง

นี่คือเหตุผลที่วัดพะเอ้า ก่อนอื่น เราย่อมสอนให้เจริญสมาธิที่มั่นคงและมีกำลังในระดับฌาน (อัปปนาสมาธิ) โดยกรรมฐานต่างๆ เช่น อานาปานสติและกสิณ ๑๐ หรือเจริญสมาธิในระดับอุปจารระ โดยธาตุกรรมฐาน ๔ (จตุธาตุววัฏฐาน)

พัฒนาแสงสว่างแห่งปัญญา

สมาธิที่มั่นคงและมีกำลังย่อมก่อแสงสว่างที่เจิดจ้าและสว่างไสว และด้วยแสงสว่างที่เจิดจ้าสว่างไสวนั้น โยคีก็จะสามารถแทงตลอดความจริงที่เป็นปรมัตถ์ (ปรมัตถสัจจะ) พระพุทธเจ้าได้ทรงอธิบายในอังคุตตรนิกาย อาภาวรรค ไว้ว่า

• ภิกษุทั้งหลาย แสงสว่าง ๔ ประการนี้ แสงสว่าง ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

     ๑. แสงสว่างแห่งดวงจันทร์
     ๒. แสงสว่างแห่งดวงอาทิตย์
     ๓. แสงสว่างแห่งไฟ
     ๔. แสงสว่างแห่งปัญญา (ปัญญาภา)

• ดูรายละเอียดเกี่ยวกับสมาธิประเภทต่างๆ ในคาถามและคาตอบ ๓.๑ หน้า 171*

• ดู “วิธีเจริญอานาปานสติ” หน้า 74*
• ดู “วิธีเจริญกสิณ ๑๐” หน้า 119*
• ดูหัวข้อ “วิธีเจริญจตุธาตุววัฏฐาน” หน้า 206*

• อ.อาภาวรรค.๑๔๑-๑๔๕ (อาภาสูตร ปภาสูตร อาโลกสูตร โอภาสสูตร ปัชโชตสูตร)*