(หน้า ๓๒๔)

คล้ายกับพรมสีแดง) ถ้าจะไปเกิดเป็นสัตว์เดียรัจฉาน อาจเห็นป่าหรือทุ่งนา ถ้าจะไปเกิดเป็นเทวดา ก็อาจเห็นปราสาททิพย์ อารมณ์นั้นปรากฏเพราะศักยภาพของกรรมที่ก่อปฏิสนธิจิต เมื่อกำหนดรู้อารมณ์ได้ ก็จะสามารถกำหนดรู้อภิสังขารและกรรมภพที่ก่อขันธวิบากในชาติ จะสามารถกำหนดรู้อวิชชา ตัณหา อุปาทานของชาติก่อน และจะสามารถกำหนดรู้เครื่องปรุงแต่งจิตอื่นๆ ในกัมมวัฏฏ์และกิเลสวัฏฏ์ในชาติก่อนอีกด้วย

ตัวอย่าง

สิ่งที่โยคีหญิงผู้หนึ่งกำหนดรู้ เพื่อให้ชัดเจนยิ่งขึ้น เรามาดูตัวอย่างที่โยคีผู้หนึ่งกำหนดรู้ได้

เมื่อเธอกำหนดรู้นามรูปใกล้เวลาตาย (ในชาติก่อน) ก็เห็นกรรมของหญิงคนหนึ่งผู้กำลังถวายผลไม้เป็นทานแด่พระภิกษุ ต่อจากนั้น เธอก็พิจารณานามรูปของหญิงคนนั้นยิ่งๆ ขึ้นไปโดยเริ่มต้นจากธาตุ ๔ แล้วพบว่า หญิงนั้นเป็นชาวบ้านผู้ยากจนมาก และไร้การศึกษา ผู้ได้พิจารณาถึงความทุกข์ในชีวิต และได้ถวายทานแด่พระภิกขุ โดยปรารถนาจะเกิดเป็นหญิงผู้มีการศึกษาในเมืองใหญ่ ในกรณีนี้ มีความเป็นไปอย่างนี้คือ

๑. อวิชชาเป็นไปโดยหลงคิดว่า หญิงมีการศึกษาในเมืองใหญ่มีอยู่จริงๆ ๒. ตัณหาเป็นไปโดยปรารถนาและต้องการมีชีวิตเป็นหญิงผู้มีการศึกษา

ดูคำถามและคำตอบ ๓.๑๒ หน้า 187 มีขันธ์ที่ไม่ใช่วิบากด้วย แต่ก็ยังเป็นผลของเหตุ เช่น จิตและรูป ซึ่งไม่ใช่ผลของกรรม