{ หน้า ๗๑ }

การค้าอาวุธ, การค้ามนุษย์, การค้าสัตว์เพื่อนาไปฆ่า, การค้าสุราและของมึนเมาอื่น ๆ รวมถึงการค้ายาพิษ

องค์มรรคทั้ง ๓ คือ สัมมาวาจา, สัมมากัมมันตะ, สัมมาอาชีวะ รวมกัน เรียกว่า ศีลสิกขา

๑. ความเพียรเพื่อป้องกันอกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ไม่ให้เกิดขึ้น ๒. ความเพียรเพื่อละอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ๓. ความเพียรเพื่อยังกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น ๔. ความเพียรเพื่อยังกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ให้เพิ่มพูนไพบูลย์

เพื่อเจริญ สัมมาวายามะ ทั้ง ๔ ประเภทเหล่านี้ เราต้องปฏิบัติและเจริญ ไตรสิกขา คือ ศีล, สมาธิ, และปัญญา

องค์มรรคที่ ๗ ก็คือ สัมมาสติ การระลึกชอบ มี ๔ ประเภทเช่นเดียวกัน คือ สติปัฏฐาน ๔ ได้แก่

๑. กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน: การพิจารณากาย ๒. เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน: การพิจารณาเวทนา ๓. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน: การพิจารณาจิต ๔. ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน: การพิจารณาธรรม

ในที่นี้ ธรรม หมายถึงเจตสิก ๕๑ ประเภทยกเว้นเวทนา, หมายถึงอุปาทานขันธ์ ๕, หรืออายตนะภายในและภายนอก ๑๒, หรือธาตุ ๑๘, หรือโพชฌงค์ ๗, หรืออริยสัจ ๔ เป็นต้น แต่สติ ๔ ประเภทนั้นจริง ๆ แล้วสามารถย่อลงเป็น ๒ ประเภท คือสติที่เป็นไปในรูป และสติที่เป็นไปในนาม