ภิกษุทั้งหลาย จักษุเกิดขึ้นแล้ว ญาณเกิดขึ้นแล้ว ปัญญาเกิดขึ้นแล้ว วิชชาเกิดขึ้นแล้ว แสงสว่าง (*อาโลโก*) เกิดขึ้นแล้ว แก่เราในธรรมทั้งหลายที่ไม่เคยได้ฟังมาก่อน

โลกิยวิปัสสนาจิตก่อแสงสว่างแห่งการเห็นแจ้ง (*วิปสฺสโนภาโส*) ที่เจิดจ้าและสว่างไสว แต่โลกุตตรวิปัสสนาจิตย่อมก่อแสงสว่างที่เจิดจ้าสว่างไสวยิ่งกว่านั้น ตัวอย่างเช่น แสงสว่างแห่งการตรัสรู้ของพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้แผ่ไปทั่วหมื่นจักรวาล

แสงสว่างนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร จิตที่มีสมาธิหยั่งลึกย่อมเกิดกับปัญญา จิตเช่นนั้นจึงก่อรูป (จิตตชรูป) ซึ่งมีแสงเจิดจ้ายิ่ง หลายรุ่น ด้วยแสงสว่างนั้น เรา…

**

อ้างอิง:

• วิสุทธิมรรค มัคคามัคคญาณทัสนวิสุทธินิเทศ วิปัสนูปกิเลสคาถา ข้อ ๗๓๓ : แสงสว่างเป็นผลของกุศล และแสงสว่างเองก็ไม่ใช่อุปกิเลส แต่แสงสว่างนั้นเป็นรากฐานของอุปกิเลสได้ ถ้าโยคีที่ประสบกับแสงสว่างมีความติดข้องในแสงสว่าง และเกิดมีความเห็นผิดว่า เพราะเหตุแห่งแสงสว่างนั้น โยคีได้ตรัสรู้มรรคและผลแล้ว
• ดู ธัมมจักกัปปวัตนสูตร ใน ส. มหาวารวรรค (มกุฏ – ปฐมตถาคตสูตร) ข้อ ๑๐๘๑ และหัวข้อ “วิธีข้ามวิปัสสนูปกิเลส ๑๐” หน้า ๓๗๙

รายละเอียดเรื่องแสงที่เกิดขึ้นเพราะสมาธิที่ลึกซึ้งและการเจริญวิปัสสนา ดู “จิตตชรูป (รูปเกิดจากจิต)” หน้า ๒๐๑ และ คาถามและคาตอบ ๔.๑๐ หน้า ๒๗๗