paauk:knowing_and_seeing:p036

(หน้า ๓๖)

ภิกษุรู้รูป เป็นอย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้รู้ชัดรูปอย่างใดอย่างหนึ่งตามความเป็นจริงว่า ‘มหาภูตรูป ๔ และรูปที่อาศัยมหาภูตรูป ๔’ ภิกษุรู้รูปเป็นอย่างนี้แล

และพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า หากปราศจากความรู้นี้ ภิกษุจะเป็นผู้ไม่สามารถถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ได้

นี้หมายความว่า เราต้องรู้และเห็นรูปทั้ง ๒๘ อย่างทั้งหมด คือ

  • มหาภูตรูป ๔
       1.  ธาตุดิน ('''ปฐวีธาตุ''')
       2.  ธาตุน้ำ ('''อาโปธาตุ''')
       3.  ธาตุไฟ ('''เตโชธาตุ''')
       4.  ธาตุลม ('''วาโยธาตุ''')
  • และรูปที่เกิดสืบเนื่องจากมหาภูตรูป (อุปาทายรูป) ๒๔ อย่าง เช่น:
       *   รูปโปร่งแสง ('''ปสาทรูป''') ๕ อย่าง คือ จักขุปสาท โสตปสาท ฆานปสาท ชิวหาปสาท และกายปสาท ซึ่งรวมเป็นปัญจทวารที่เป็นรูป
       *   โคจรรูป ๔ อย่าง คือ สี เสียง กลิ่น รส
       *   '''โภชะ''' (หรือ โอชา)
       *   ชีวิตินทรีย์

ดูรายการรูป ๒๘ อย่างทั้งหมดใน “ตาราง ๓ – รูป ๒๘ อย่าง” หน้า ๒๔๔

จากพจนานุกรม

  • โคจรรูป: รูปที่เป็นอารมณ์หรือแดนรับรู้ของอินทรีย์
  • ชีวิตินทรีย์: อินทรีย์คือชีวิต, สภาวะที่เป็นใหญ่ในการตามรักษาสหชาตธรรม (ธรรมที่เกิดรวมด้วย) ดุจน้ำหล่อเลี้ยงดอกบัวเป็นต้น