หน้านี้มีไว้อ่านอย่างเดียว คุณสามารถอ่านข้อความต้นฉบับ ไม่สามารถแก้ไขได้ ให้สอบถามผู้ดูแลระบบถ้าคุณคิดว่านี่คือข้อผิดพลาด === อารัมภบท – ทุกขสัจและทุกขสมุทัย อริยสัจ == ดังที่พระพุทธเจ้าได้ทรงอธิบายไว้ เมื่อทวารหนึ่งในบรรดาทวารทั้งประชุมกับอารมณ์ที่สมควร จิตก็เกิดขึ้นได้ ดังนั้น จิตจึงมี ๖ อย่าง คือ ๑. จักขุวิญญาณ ๒. โสตวิญญาณ ๓. ฆานวิญญาณ ๔. ชิวหาวิญญาณ ๕. กายวิญญาณ ๖. มโนวิญญาณ อนึ่ง ดังที่พระพุทธเจ้าได้ทรงอธิบายแก่พราหมณ์ว่า เมื่ออารมณ์กระทบ ทวารใดทวารหนึ่งใน ๕ ทวารที่เป็นรูป อารมณ์นั้นก็กระทบมโนทวารด้วย เมื่อโยคี มีสมาธิที่มั่นคงและมีกำลัง ก็จะเห็นได้ว่า อารมณ์นั้นก็ปรากฏทางมโนทวาร (ภวังค์) ด้วย โดยเหมือนกับรูปสะท้อนในกระจกเงา เมื่อนั้น โยคีก็จะสามารถเห็นว่า จิตที่เกิดขึ้นทางปัญจทวารเป็นจิตที่อ่อนแอ มากคือเพียงแค่รับอารมณ์เท่านั้น ('''อภินิปาตมัตตา''') การรู้อารมณ์ที่แท้จริงจึงเป็น หน้าที่ของมโนวิญญาณจิตที่เกิดขึ้นเป็นลำดับภายหลัง ยกตัวอย่างเช่น เมื่ออารมณ์ที่เป็นรูปเช่นสีกระทบจักขุปสาทรูป และพร้อม กันนั้นก็กระทบมโนทวาร (คือภวังค์) ด้วย มโนวิญญาณจิตขณะหนึ่งก็เกิดขึ้น ตาม ด้วยจักขุวิญญาณขณะหนึ่ง จิตเหล่านี้ ไม่ได้ “รู้” อารมณ์ จิตเหล่านี้ไม่รู้ว่านั่นคือสี แต่อารมณ์นั้น “รู้” โดยมโนวิญญาณจิตที่เกิดต่อมา ดังนั้น เราจึงสามารถเข้าใจได้ว่า เพื่อที่จะรู้รูปนาม เราต้องรู้จักนามแต่ละ ชนิด รูปแต่ละชนิด และรู้ว่ารูปและนามทำงานด้วยกันอย่างไร เราจะต้องรู้ ๑. รูปที่เป็นทวาร ให้ดูตาราง ๘ หน้า 297 และคาจากสัมโมหวิโนทนีในหน้า 223