paauk:knowing_and_seeing:p244

วิธีกาหนดรูป (หน้า ๒๔๔)

๑. อากาศธาตุ ๒. กายวิญญาณ ๓. วจีวิญญาณ ๔. ลหุตา (รูปเบา) ๕. มุทุตา (รูปอ่อน) ๖. กัมมัญญตา (รูปควรแก่การงาน) ๗. อุปจายะ (เกิด) ๘. สันตติ (สืบต่อ) ๙. ชรตา (แก่) ๑๐. อนิจจตา (ดับ)

อากาสธาตุ คือ รูปที่กำหนดขอบเขตของรูปกสภาวะ ที่แบ่งรูปกสภาวะออกจากกัน ลหุตา มุทุตา กัมมัญญตา มีอยู่ในจิตตชีวะรูป อุตุชีวะรูป และอาหารชีวะรูป (ไม่มีในกรรมชีวะรูป) อุปจายะ คือ การเกิดของรูปของทารกในครรภ์ กำหนดรู้ในขณะที่กำหนดรู้ปฏิจจสมุปบาท (ดู หัวข้อ “วิธีกาหนดรู้ชาติที่แล้ว” หน้า ๓๒๑) สันตติ เป็นการเกิดของรูปหลังจากนั้น ส่วนอนิจจตา เป็นการดับของรูป (ภังคะ)