สารบัญ

พุทธประสงค์สำหรับสาวกและคำสอน – คำแนะนำของพระพุทธเจ้าแก่พระภิกษุ

อปฺปมตฺตา สตีมนฺโต สุสีลา โหถ ภิกฺขโว. สุสมาหิตสงฺกปฺปา สจิตฺตมนุรกฺขถฯ

ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงอย่าประมาท มีสติ มีศีลบริสุทธิ์ มีความตั้งมั่นดี รักษาจิตของตนไว้

บทว่า สุสีลา โหถ ภิกฺขโว หมายความว่า “ภิกษุทั้งหลาย พึงพยายามให้ศีลบริสุทธิ์ พึงพยายามเป็นภิกษุผู้มีศีลที่ได้ทาให้บริสุทธิ์แล้วโดยไม่มีส่วนเหลือ” นี้ หมายความว่าเราต้องเจริญศีลสิกขา ซึ่งก็คือ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ และสัมมาอาชีวะ

บทว่า สุสมาหิตสงฺกปฺปา หมายความว่า เราต้องเจริญจิตตสิกขา ซึ่งก็คือ สัมมาวายามะ สัมมาสติ และสัมมาสมาธิ

บทว่า สงฺกปฺปา หมายถึงปัญญาสิกขา ซึ่งก็คือ สัมมาสังกัปปะและสัมมาทิฏฐิ

บทว่า อปฺปมตฺตา หมายถึงการเห็นความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความเป็นอนัตตาของสังขารธรรมด้วยวิปัสสนาปัญญา

บทว่า สตีมนฺโต หมายถึงเมื่อเจริญไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ และปัญญา เราต้องมีสติที่เพียงพอ

ดังนั้น เราจึงต้องมีสติและมีความพยายาม และต้องมีสติในอะไร มีสติในสติปัฏฐาน ๔ ในรูปและนาม หรือกล่าวโดยอีกนัยหนึ่งคือ ต้องมีสติในสังขารธรรม

ท้ายที่สุด พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

โย อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อปฺปมตฺโต วิหสฺสติ. ปหาย ชาติสสาร ทุกฺขสฺสนฺต กริสฺสติ