การปฏิบัติสมาธิเป็นปฏิปักษ์โดยตรงของนิวรณ์ ๕ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิย่อมการจัดนิวรณ์ ๕ ได้ สมาธิของทุติยฌานย่อมการจัดวิตกและวิจาร สมาธิของตติยฌานย่อมการจัดปีติ สมาธิของจตุตถฌานย่อมการจัดสุข นั่นเป็นกระบวนการที่สมาธิทำให้จิตให้บริสุทธิ์ นี้ เรียกว่าจิตตวิสุทธิ
วิปัสสนาทำให้ทิฏฐิให้บริสุทธิ์ (ทิฏฐิวิสุทธิ) ได้อย่างไร กิเลสประเภทไหนถูกการจัดโดยวิปัสสนา
ก่อนจะเห็นรูปนามปรมัตถ์ เหตุของรูปนาม ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความเป็นอนัตตา โยคีอาจจะมีมิจฉาทิฏฐิหรือมิจฉาสัญญา เช่น “นี่เป็นผู้ชาย นี่เป็นผู้หญิง เป็นแม่ เป็นพ่อ เป็นอัตตา” แต่เมื่อเห็นรูปนามปรมัตถ์ เหตุของรูปนาม ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความเป็นอนัตตาอย่างแจ่มแจ้ง ความเห็นที่ผิดนี้ก็ถูกการจัดอย่างชั่วคราว ไมถึงถูกการจัด เพราะย่อมเห็นว่ามีแต่รูปนามปรมัตถ์และเหตุของรูปนาม ย่อมเห็นด้วยว่าทันทีที่รูปนามเกิดขึ้นก็ดับไป ซึ่งเป็นธรรมชาติของความไม่เที่ยง รูปนามตกอยู่ใต้อานาจความเกิดขึ้นและความดับไปเสมอ ซึ่งเป็นธรรมชาติของความเป็นทุกข์ ไม่มีอัตตาใดๆ ในรูปนามและเหตุของรูปนามเหล่านี้ ซึ่งเป็นธรรมชาติของความเป็นอนัตตา นี่เป็นวิปัสสนาญาณ เป็นสัมมาทิฏฐิ ซึ่งการจัดมิจฉาทิฏฐิ วิปัสสนาญาณยังการจัดกิเลสบางอย่างเช่นโลภะและมานะ ซึ่งเป็นสหายของมิจฉาทิฏฐิอีกด้วย ดังนั้น เมื่อกำลังเจริญวิปัสสนา ก็จะ