คาถาม ๖.๗ – ความไม่เที่ยงขัดแย้งกับพุทธพยากรณ์หรือไม่ { หน้า ๓๔๖ }
ในที่สุดสี่อสงไขยกาไรแสนกัปนับแต่กัปนี้ไป ท่านจักเป็นพระพุทธเจ้า พระนามว่า โคตมะ
แล้วคาพยากรณ์ที่ว่า “แน่นอน” นั้นหมายความว่าอย่างไร? แน่นอนเพราะว่าเปลี่ยนไม่ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าเที่ยง รูปนามของพระทีปังกรพุทธเจ้าก็ไม่เที่ยง รูปนามของสุเมธดาบสก็ไม่เที่ยง นี่คือความจริง แต่ศักยภาพของกรรมโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับบารมีของท่าน จะไม่สูญหายไปตราบเท่าที่ยังไม่บรรลุสัพพัญญุตญาณ คาของพระทีปังกรพุทธเจ้า ซึ่งก็คือคาพยากรณ์อันแน่นอนนั่นแหละ ก็ไม่สามารถเปลี่ยนได้ และไม่สามารถผิดไปได้ ถ้าแปรไปได้จนคาพยากรณ์อันแน่นอนนั้นไม่จริง ก็จะมีปัญหาอีกอย่างหนึ่งคือ พระพุทธเจ้าได้กล่าวคาเท็จ
พระพุทธเจ้าย่อมกล่าวคาพยากรณ์เมื่อทรงเห็นเหตุ ๘ ประการดังที่กล่าวไปแล้วเท่านั้น เปรียบเสมือนชาวสวนผู้ฉลาดเห็นต้นกล้วยซึ่งมีเหตุปัจจัยอันสมควร ย่อมบอกได้ว่า ต้นกล้วยจะมีผลในอีก ๔ เดือน เพราะเหตุใด? เพราะฉลาดในการเกษตร เพราะได้เห็นดอกและใบอ่อนงอกออกจากต้น ฉันใดก็ฉันนั้น เมื่อพระโพธิสัตว์สมบูรณ์ด้วยเหตุทั้ง ๘ พระพุทธเจ้าย่อมเห็นได้ว่า พระโพธิสัตว์จะบรรลุผล คือสัพพัญญุตญาณ ซึ่งเป็นเหตุที่พระองค์ทำการพยากรณ์อันแน่นอน
ในสมัยของพระทีปังกรพุทธเจ้า พระศากยมุนีโพธิสัตว์ของเราเป็นดาบสสุเมธะ เป็นปุถุชนธรรมดา แม้เมื่อทรงเป็นเจ้าชายสิทธัตถะก่อนจะตรัสรู้ก็ยังทรง