อารมณ์ก่อนตายของชาติที่แล้ว ภวังค์ —

คำเพิ่มเติมสำหรับ “ตาราง ๑๐ – จุติและปฏิสนธิ”

• จิตหนึ่งๆ มีอายุหนึ่งขณะจิต มีสามอนุขณะ คือ เกิดขึ้น (อุปาทขณะ) , ตั้งอยู่ (ฐีติขณะ) , และดับไป (ภังคขณะ) 
• จิตเกิดขึ้นไปตามลำดับตามจิตนิยาม คือ วิถีจิตสุดท้ายในชีวิตมีอารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่งใน ๓ อย่าง คือ กรรม, กรรมนิมิต, และคตินิมิต (ดูคำอธิบายในหัวข้อ “อารมณ์ของมรณาสันนชวนจิต ๓ อย่าง” หน้า 323) อารมณ์นี้ยังเป็นอารมณ์ของวิถีมุตตจิตในชีวิตต่อไปด้วย วิถีมุตตจิตนั้นเกิดขึ้นต่างหากจากวิถีจิตทางปัญจทวาร ซึ่งก็คือ:

     1.  จิตดวงแรกของชาติต่อไป คือ ปฏิสนธิจิต
     2.  ภวังคจิตของชาติต่อไป
     3.  จิตดวงสุดท้ายของชาติต่อไป คือ จุติจิต ซึ่งมีอารมณ์เดียวกับปฏิสนธิจิตและภวังคจิตในชาติเดียวกัน ซึ่งเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งใน ๓ อย่าง คือ กรรม, กรรมนิมิต, หรือคตินิมิต

วิถีมุตตจิต คือ จิตที่พ้นจากวิถี หรือเรียกว่า ทวารวิมุตตจิต คือ จิตที่พ้นจากทวาร ดูคำอธิบายในหน้า 282 และเชิงอรรถ ๑๙๕ หน้า 187