๒. ตัณหาเป็นไปโดยปรารถนาและต้องการมีชีวิตเป็นผู้ชาย พระภิกษุ หรือ พระภิกษุผู้เผยแผ่พระพุทธศาสนา ๓. อุปาทานเป็นไปโดยการติดข้องกับการมีชีวิตเป็นผู้ชาย พระภิกษุ หรือ พระภิกษุผู้เผยแผ่พระพุทธศาสนา ๔. สังขารเป็นไปโดยกุศลกรรมที่ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน ๕. กรรมภพคือศักยภาพของกรรม
วิธีกำหนดรู้ชาติก่อน ๆ ต่อไป
เมื่อกำหนดรู้ชาติที่แล้วได้อย่างนี้ และสามารถเห็นเหตุ ๕ อย่างในชาติก่อน คือ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน อภิสังขาร และกรรมภพ และผล ๕ อย่างในชาติปัจจุบัน คือ ปฏิสนธิจิต รูปนาม สฬายตนะ ผัสสะ และเวทนา ให้พิจารณาและกำหนดรู้ถอยต่อ ๆ ไปอีกในชาติที่ ๒-๓-๔ และชาติต่อ ๆ ไปให้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้
ถ้ากำหนดรู้ชาติอดีตหรืออนาคตในพรหมภูมิ ก็จะเห็นเพียงแค่วัตถุ ๓ (ตา หู และหทัยวัตถุ) ต่างกับวัตถุ ๖ ที่จะเห็นในมนุษยภูมิและเทวภูมิ
วิธีกำหนดรู้อนาคต
เมื่อวิปัสสนาญาณนี้ได้พัฒนาจนมีกำลังแล้ว (โดยกำหนดรู้เหตุและผลในชาติอดีตเหล่านั้น) ด้วยวิธีเดียวกัน โยคีย่อมสามารถกำหนดรู้เหตุและผลในชาติอนาคต
อนาคตที่เห็นซึ่งยังเปลี่ยนแปลงได้ เป็นผลของเหตุทั้งในอดีตและใน