สารบัญ

คาถามและคาตอบ ๔ – ๔.๓ ไม่บรรลุผล วิปัสสนาญาณเสื่อมได้หรือไม่เป็นต้น { หน้า ๒๕๘ }

ไม่พึงประมาทในการเจริญกุศลธรรมในสมถะวิปัสสนา ท่านผู้เจริญทั้งหลายจงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยความบากบั่นเถอะ”

ด้วยความดังนี้ เขาได้ว่ากล่าวตักเตือนพวกภิกษุเหล่านั้น ผู้ได้สังเวชด้วยคาเหล่านั้นแล้ว ยืนอยู่ในที่นั่น ภิกษุ ๓๐ รูปได้เจริญสมถวิปัสสนาแล้ว บรรลุพระอรหันต์ ดังนั้น สมถะวิปัสสนาอาจจะเสื่อมไปชั่วคราวเพราะความประมาท แต่ศักยภาพของกรรมนั้นก็ยังดำรงอยู่

มีบุคคล ๔ จากพวกผู้บรรลุถึงพระนิพพาน พวกแรกคือพระปัจเจกพุทธเจ้า ซึ่งเราจะไม่กล่าวถึง อีก ๓ พวกที่เหลือคือ (๑) พระโพธิสัตว์ (๒) พระอัครมหาสาวกหรือมหาสาวก และ (๓) พระสาวกธรรมดา

๑) พระโพธิสัตว์ของพวกเราได้บรรลุสมาบัติ ๘ และอภิญญา ๕ ในสมัยของพระทีปังกรพุทธเจ้า และได้ปฏิบัติสมถะวิปัสสนาจนถึงสังขารุเบกขาญาณในชาติอื่น ๆ ถ้าพระองค์ทรงปรารถนาที่จะถึงพระนิพพาน ก็จะสามารถทรงบรรลุได้อย่างเร็วพลันโดยเพียงแต่ฟังบทสั้น ๆ จากพระทีปังกรพุทธเจ้าในเรื่องอริยสัจ ๔ แต่พระองค์ไม่ได้ทรงต้องการเพียงแค่บรรลุพระนิพพานเท่านั้น จึงทรงตั้งความปรารถนาเพื่อจะเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต ต่อมาจึงได้รับการพยากรณ์อันแน่นอนจากพระทีปังกรพุทธเจ้า ในช่วง ๔ อสงไขยและอีกแสนกัปต่อมา คือตั้งแต่สมัยของพระทีปังกรพุทธเจ้าจนถึงพระกัสสปพุทธเจ้า พระโพธิสัตว์ของเราบวชเป็นพระภิกษุ ๙ ชาติ ล้วนแต่