{ หน้า ๒๓๖ }

กาหนดรู้กรรมชกลาปไปแล้ว เราจึงจะมาสนทนากันถึงวิธีการกำหนดรู้อัฏฐกลาปที่มีกำเนิดต่างๆ

ดังที่กล่าวในอารัมภบทว่า จิตทุกดวงที่เกิดขึ้นโดยอาศัยหทัยรูป (ยกเว้นปฏิสนธิจิต) ล้วนก่อให้เกิดจิตตโชชัฏฐมกกลาปมากมาย ซึ่งเป็นนภสาทรูปที่กระจายไปทั่วร่างกาย

นี่เป็นเหตุที่เมื่อมีสมาธิอยู่ที่ภวังค์ ก็จะเห็นว่า จิตต่างๆ ที่เกิดขึ้นโดยอาศัยหทัยวัตถุย่อมก่อให้เกิดรูปกลาป ถ้ายังไม่ชัด ให้ตั้งสมาธิที่ภวังค์อีกแล้ว กระดิกนิ้ว ก็จะเห็นรูปกลาปมากมายอันเกิดจากจิตที่ต้องการจะกระดิกนิ้ว และจะเห็นด้วยว่า รูปกลาปเช่นนั้นสามารถเกิดขึ้นที่ไหนก็ได้ในกาย

ดังที่กล่าวในอารัมภบท เตโชธาตุเรียกได้อีกอย่างหนึ่งว่า อุตุ (อุณหภูมิ) และมีอยู่ในทุกรูปกลาป ธาตุไฟของทุกๆ กลาปย่อมก่อให้เกิดอุตุโชชัฏฐมกกลาป ซึ่งก็มีธาตุไฟ และก่อให้เกิดอุตุโชชัฏฐมกกลาปต่อไปอีก โยคีต้องเห็นความเป็นไปอย่างนี้ในรูปกลาปทุกชนิดในอวัยวะสำหรับการรับรู้แต่ละอย่าง

เริ่มแรก ให้กำหนดรู้ธาตุไฟ เช่นในจักขุทสกกลาป แล้วเห็นว่าธาตุไฟก่ออุตุโชชัฏฐมกกลาปต่อแรก ต่อจากนั้น จึงกำหนดธาตุไฟในอุตุโชชัฏฐมกกลาป

ดูการสนทนาสั้นๆ เกี่ยวกับจิตตโชรูปพร้อมทั้งตัวอย่างในหัวข้อ “จิตตโชรูป” หน้า 201. ดูการสนทนาอย่างสั้นๆ พร้อมทั้งตัวอย่างของอุตุโชรูปในหัวข้อ “อุตุโชรูป” หน้า 203