====== คาถามและคาตอบ ๓ – ๓.๕ การตกจากอัปปนาสมาธิ การได้อัปปนาสมาธิ ====== { หน้า ๑๗๙ }

พัฒนาโยนิโสมนสิการเช่นนี้จนสมบูรณ์ เมื่อนั้น ผู้ที่อยู่กับอุปจารสมาธิย่อมบรรลุอัปปนาสมาธิ

๓.๖ นิมิตก่อนตายคล้ายกับที่เห็นในกรรมฐานหรือไม่

คาถาม: เมื่อบุคคลหนึ่งเสียชีวิต กรรมนิมิตอาจจะปรากฏเพราะกุศลกรรมหรืออกุศลกรรมในอดีต ปรากฏการณ์นี้คล้ายกับที่เกิดเมื่อกำลังเจริญกรรมฐานหรือไม่ ที่ภาพในอดีตซึ่งได้ลืมไปแล้วปรากฏขึ้น

คาตอบ: อาจคล้ายคลึงกันบ้างในบางกรณี คือในกรณีที่กรรมนิมิตปรากฏกับบุคคลที่เสียชีวิตอย่างรวดเร็ว

๓.๗ การเห็นภาพในอดีตซึ่งลืมไปแล้วเป็นการขาดสติหรือไม่

คาถาม: เมื่อกำลังเจริญกรรมฐานอยู่ ภาพเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกว่า ๓๐ ปีซึ่งโยคีได้ลืมไปแล้วได้ปรากฏขึ้น นี่เป็นเพราะขาดสติซึ่งทำให้ใจออกนอกอารมณ์กรรมฐานไปหรือไม่

คาตอบ: อาจเป็นไปได้ แต่เพราะมนสิการก็เป็นไปได้เช่นกัน โยคีบางท่านไม่รู้เรื่องการมนสิการ เมื่อเจริญนามกรรมฐานแล้วเท่านั้นจึงจะเข้าใจ เพราะวิถีจิตนั้นรวดเร็วมาก ดังนั้น โยคีจึงไม่เข้าใจว่าภาพเหล่านั้นปรากฏเพราะมนสิการ สังขารธรรมทั้งหลายจะไม่เกิดเองโดยไม่มีเหตุ เพราะสังขารธรรมทั้งหลายนั้นมีการปรุงแต่ง (จึงเกิดขึ้น)