๓. ผู้เป็นกลางๆ ๔. ผู้เป็นคู่เวร

โยคีต้องเจริญเมตตาในบุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ต่อไป จนกระทั่งเมตตาในบุคคลเหล่านั้นเสมอกันและไม่ต่างกัน

แม้จะไม่สามารถบรรลุเมตตาฌานโดยมีตนเองเป็นอารมณ์ แต่ก็ยังต้องรวมตัวเองเข้าด้วยเพื่อให้เมตตาในบุคคล ๔ จำพวกสมดุลกันได้

เพื่อปฏิบัติให้ได้อย่างนี้ พึงเข้าจตุตถฌานโดยอานาปานสติหรือโดยโอทาตกสิณ ด้วยแสงที่สว่างและมีกำลัง พึงแผ่เมตตาให้แก่ตนเองประมาณนาทีหนึ่งหรือแม้เพียง ๒-๓ วินาที แล้วแผ่ให้แก่ผู้เป็นที่รัก ต่อจากนั้นจึงแผ่ให้แก่ผู้เป็นกลางๆ และหลังจากนั้นให้แก่ผู้เป็นคู่เวร โดยให้ได้ถึงตติยฌานสำหรับคนแต่ละจำพวก ต่อไป พึงแผ่เมตตาให้แก่ตนเองอีกสั้นๆ และแผ่ไปให้แก่คน ๓ จำพวกอื่นโดยคราวนี้ให้เปลี่ยนเป็นคนอื่นซึ่งไม่ซ้ำกับคนที่ได้แผ่ให้แล้ว อย่าลืมว่าพึงเจริญเมตตาต่อบุคคลเหล่านั้นด้วยประโยค ๓ ประโยคเป็นต้นว่า “ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีเวร” โดยทำให้ได้จนถึงตติยฌานสำหรับแต่ละประโยคๆ

ดังนั้น ในการเจริญเมตตาแต่ละรอบ พึงเปลี่ยนอารมณ์ให้เป็นบุคคลอื่นแต่ละพวกๆ ในบรรดา ๓ จำพวกนี้ คือ ผู้เป็นที่รัก ผู้เป็นกลางๆ และผู้เป็นคู่เวร ทำอย่างนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าในบุคคล ๔ จำพวก จำพวกละหลายๆ ครั้ง จนจิตเจริญเมตตาได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่มีระหว่างคั่นและไร้ความแตกต่างระหว่างบุคคล เมื่อเจริญเมตตาฌานในบุคคล ๓ ประเภทนั้นได้ไม่ว่าจะเป็นใครโดยไม่มีความต่างกัน ก็ได้สำเร็จกิจที่เรียกว่า สีมาสัมเภทะ (การทำลายเขตแดน) แล้ว เมื่อเขตแดนระหว่างบุคคลประเภทต่างๆ และระหว่างแต่ละบุคคลได้ถูกทำลายหมดแล้ว ก็ย่อมสามารถ