สารบัญ

วิธีเจริญพรหมวิหาร ๔ และอารักขกรรมฐาน – วิธีเจริญเมตตา

๑. ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีเวร (อเวโร โหตุ) ๒. ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีวาทุกข์ใจ (อพฺยาปชฺโฌ โหตุ) ๓. ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีความทุกข์กาย (อนีโฆ โหตุ) ๔. ขอให้สัตบุรุษนี้บริหารตนให้เป็นผู้มีความสุขกายสุขใจอยู่เถิด (อตฺตาน ปริหรตุ)

(สุขี)

พึงแผ่เมตตาให้แก่บุคคลนั้นอาศัยประโยค ๔ ประโยคเหล่านี้ ๓-๔ ครั้ง แล้ว เลือกประโยคที่ชอบใจมากที่สุด เช่น “ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีเวร” หลังจากนั้น ด้วยมโนภาพใหม่ของบุคคลนั้น ซึ่งในกรณีนี้คือเป็นผู้ไม่มีเวร ให้แผ่เมตตาด้วยความคิดนั้น ซึ่งในกรณีนี้ก็คือ “ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีเวร ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีเวร” ให้ทำอย่างนี้ครั้งแล้วครั้งเล่า จนกระทั่งใจสงบ มีความสม่ำเสมอตั้งมั่นอยู่กับอารมณ์นั้นและกำหนดรู้องค์ฌานได้ หลังจากนั้น ให้ปฏิบัติต่อไปจนได้ทุติยฌานและตติยฌาน ต่อจากนั้น พึงถือเอาประโยคอื่น ๓ ประโยคทีละอย่างๆ แล้วเจริญเมตตาจนถึงตติยฌาน พึงมีมโนภาพที่เหมาะสมสำหรับแต่ละประโยค เป็นต้นว่า เมื่อคิดว่า “ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีเวร” พึงมีมโนภาพเฉพาะของบุคคลนั้นโดยความเป็นผู้ไม่มีเวร เมื่อคิดว่า “ขอให้สัตบุรุษนี้เป็นผู้ไม่มีความทุกข์ใจ” พึงมีมโนภาพอีกรูปหนึ่งที่เป็นผู้ไม่มีความทุกข์ใจ ด้วยวิธีนี้ให้เจริญฌานทั้ง ๓ โดยอย่าลืมว่า ในแต่ละฌานนั้น พึงเจริญวสีทั้ง ๕

เมื่อได้สำเร็จกับบุคคลหนึ่งที่ชอบใจและเคารพ ให้ทำกับอีกบุคคลหนึ่งเพศเดียวกันซึ่งตนชอบใจและเคารพ พึงพยายามฝึกกับบุคคลประเภทนี้ประมาณ ๑๐ คน จนสามารถบรรลุตติยฌานโดยใช้ใครคนหนึ่งก็ได้ใน ๑๐ คนนั้น เมื่อถึงขั้นนี้ โยคีอาจเปลี่ยนอารมณ์ไปเป็นบุคคลอื่นที่ยังคงเป็นเพศเดียวกันแต่เป็นที่รักอย่างยิ่ง