สารบัญ

คาถามและคาตอบ ๒ – คาถาม ๒.๒ – การเจริญสมถกรรมฐานก่อนเจริญวิปัสสนา

เกี่ยวกับคาเหล่านี้ อรรถกถาได้อธิบายไว้ว่า: ไม่มีสักคนเลยแม้ในความฝัน ผู้จะล่วงภัยคือสงสารอันบีบคั้นอยู่เป็นนิตย์ดุจสายฟ้า ถ้าบุคคลยังทำลายไม่ได้ด้วยดาบคือญาณ อันลับไว้ดีแล้วที่ศิลาอันประเสริฐคือสมาธิ เพราะภวจักรนี้หยั่งไม่ถึงโดยความลึกซึ้ง ต่อต้านได้ยากเพราะต้องศึกษาเอาโดยนัยต่างๆ

นี้หมายความว่า ผู้ไม่รู้ไม่แทงตลอดปฏิจจสมุปบาทด้วยวิปัสสนาญาณขันธ์ต่างๆ ก็จะไม่สามารถข้ามพ้นวัฏฏสงสารได้

ในติตถายตนสูตรในอังคุตตรนิกาย พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสไว้ว่า: "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทุกขสมุทัยอริยสัจ เป็นอย่างไร คือ

๑. เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย สังขารจึงมี ๒. เพราะสังขารเป็นปัจจัย วิญญาณจึงมี ๓. เพราะวิญญาณเป็นปัจจัย นามรูปจึงมี ๔. เพราะนามรูปเป็นปัจจัย สฬายตนะจึงมี ๕. เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย ผัสสะจึงมี ๖. เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงมี ๗. เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหาจึงมี ๘. เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทานจึงมี"

อ้างอิง: วิภังค์.อ. (สุตตันตภาชนีย์วรรณนา), วิสุทธิ.ปัญญาภูมินิเทศ. ๖๖๑, อ.เอก. ๖๒ (ติตถายตนสูตร)