คาถามและคำตอบ ๑ – นิวรณ์ ๕ (หน้า ๑๑๑)

วิธีเจริญอานาปานสมาธิในกรรมฐานอื่น

เมื่อคราวที่แล้ว เราได้สนทนากันเรื่องวิธีการเจริญอานาปานสติจนถึงจตุตถฌาน และการเจริญวิสี ๕ เมื่อปฏิบัติได้ดังที่กล่าวไว้แล้ว แสงจากสมาธิก็จะสว่างสุกใส โชติช่วง ซึ่งแสดงว่าหากโยคีปรารถนา ก็จะเจริญวิปัสสนากรรมฐานได้ต่อไป

แต่แม้ถึงระดับนี้ ก็ยังสามารถเจริญสมถกรรมฐานต่อไปได้ด้วย ในวันนี้ เราจะสนทนากันเรื่องวิธีเจริญสมถกรรมฐานอื่น คือ อาการ ๓๒ ของร่างกาย กระดูก และกสิณ ๑๐ เป็นต้น

วิธีเจริญอาการ ๓๒ ในร่างกาย

ถ้าโยคีต้องการจะเจริญกรรมฐานในอาการ ๓๒ ของร่างกาย ก่อนอื่นต้องเข้าจตุตถฌานอีกเพื่อให้แสงจากสมาธิสว่างสุกใส และโชติช่วง ต่อจากนั้นค่อยใช้แสงนั้นเพื่อพยายามกำหนดรู้อาการ ๓๒ ของร่างกายทีละอย่าง ในบรรดาอาการ ๓๒ อย่างนั้น ๒๐ อย่างมีธาตุดินเป็นธาตุหลัก และอีก ๑๒ อย่างมีธาตุน้ำเป็นหลัก

สำหรับธาตุดิน ๒๐ อาการ ควรกำหนดรู้โดยแบ่งเป็น ๔ หมวด หมวดละ ๕ อย่าง คือ

วิธีเจริ