วิธีปรับอินทรีย์ ๕ ให้สมดุล
เพื่อหลีกเลี่ยงการตกลงสู่ภวังค์และเพื่อให้ก้าวหน้าต่อไป โยคีต้องอาศัยการอุปถัมภ์จากอินทรีย์ ๕ เพื่อช่วยหนุนจิตให้แนบอยู่กับปฏิภาคนิมิต อินทรีย์ ๕ ได้แก่
อินทรีย์ ๕ เป็นกำลัง ๕ อย่างที่ควบคุมและรักษาจิตไม่ให้หันเหไปจากทางของสมถะและวิปัสสนาที่นำไปสู่พระนิพพาน ถ้าอินทรีย์อย่างใดอย่างหนึ่งมีมากเกินไป ความไม่สมดุลก็จะเกิดขึ้น
อินทรีย์แรกคือศรัทธาในสิ่งที่ควรจะศรัทธา เช่นในพระรัตนตรัย หรือในกรรมและผลของกรรม
เป็นเรื่องสำคัญที่จะมีศรัทธาในการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะถ้าไม่มีศรัทธา บุคคลย่อมท้อถอยจากสิ่งที่ต้องทำในกรรมฐาน
อนึ่ง เป็นเรื่องสำคัญที่จะมีศรัทธาในคำสอนของพระพุทธเจ้า กล่าวคือ มรรค ๔ ผล ๔ และพระนิพพานเป็นต้น คำสอนของพระพุทธเจ้าเป็นตัวชี้ทางกรรมฐาน ดังนั้น ในขั้นนี้ศรัทธาอย่างเต็มเปี่ยมในทางนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญ
สมมุติโยคีคิดว่า “จริงหรือที่จะสามารถได้ฌานเพียงแค่เฝ้าดูลมหายใจเข้าออก จริงหรือที่อุคคหนิมิตเป็นเหมือนกับปุยฝ้ายสีขาว และปฏิภาคนิมิตเป็นเหมือนกับน้ำแข็งหรือกระจกใส” ถ้าความคิดเหล่านี้คงยืน ก็จะก่อความเห็นเช่น “ไม่สามารถได้ฌานในปัจจุบัน” และศรัทธาในคำสอนก็จะลดลงจนกระทั่งเลิกเจริญสมถะ