เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหา จึงมี เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทาน จึงมี เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพ จึงมี เพราะภพเป็นปัจจัย ชาติ จึงมี เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสจึงมี

กองทุกข์ทั้งมวลนี้มีความเกิดขึ้นด้วยอาการอย่างนี้ ภิกษุทั้งหลาย นี้ เรียกว่า ทุกขสมุทัยอริยสัจ

โยคีต้องรู้และเห็น ปฏิจจสมุปบาท นี้ตามความเป็นจริงด้วย คือรู้และเห็นว่า เหตุ ๕ อย่างในชีวิตของตน (คือ อวิชชา, อภิสังขาร, ตัณหา, อุปาทาน และภพ) ย่อมก่อภพใหม่ โดยเป็นผล ๕ อย่าง (คือ วิญญาณ, นามรูป, สฬายตนะ, ผัสสะ และ เวทนา) ต้องเห็นความเป็นไปเช่นนี้โดยสืบเนื่องจากภพสู่ภพ

ภพมี ๒ อย่างคือ ๑. ภพคือกรรม (กรรมภพ) คือการกระทากรรม ๒. ภพคือการเกิด (อุปปัตติภพ) ซึ่งเป็นผลของกรรม (คือการเกิดในภพต่างๆ)

(ดูการอ้างอิงที่เชิงอรรถ ๔๑๔ หน้า ๓๓๔ เสนอเป็นทางเลือกเชิงอรรถ จากพจนานุกรมของ อ. ปยุตฺโต)

ภพ มี ๒ อย่างคือ ๑. กรรมภพ ภพคือกรรม ตรงกับ อภิสังขาร ๒. อุปปัตติภพ ภพคือที่อุบัติ ตรงกับ ภพ