ทวาร ๖ และอารมณ์ของทวารเหล่านั้น ได้กล่าวไปแล้ว ได้แก่ ๑. จักขุทวาร มีสีเป็นอารมณ์ ๒. โสตทวาร มีเสียงเป็นอารมณ์ ๓. ฆานทวาร มีกลิ่นเป็นอารมณ์ ๔. ชิวหาทวาร มีรสเป็นอารมณ์ ๕. กายทวาร มีโผฏฐัพพะเป็นอารมณ์ ๖. มโนทวาร (ภวังค์) มีอารมณ์ทั้ง ๕ ของทวาร ๕ ข้อแรก และ ธรรมารมณ์เป็นอารมณ์

เมื่ออารมณ์หนึ่งในหกอย่างมากระทบทวารของตน ๆ วิถีจิตก็เกิดขึ้น ในจิตแต่ละดวงก็จะมีเจตสิกที่เกิดร่วมด้วย นี้เป็นไปตามกฎธรรมชาติของจิต (จิตฺตนิยาม) การเกิดขึ้นเป็นลำดับของจิตกับเจตสิกที่เกิดร่วมกันเช่นนี้ เรียกว่า วิถีจิต (จิตฺตวิถ) โดยมีอยู่ ๖ ชนิดด้วยกัน คือ ๑. จักขุทวาราวิถี ๒. โสตทวาราวิถี

“อรูปธมฺมา ปากฏา โหนฺตี” ฯ ท่านอาจารย์กล่าวว่า “อรูปธรรมทั้งหลายย่อมปรากฏด้วยอานาจของทวาร” ดังนี้ เพราะกระทั่งอธิบายว่า อรูปธรรมทั้งหลายย่อมปรากฏแม้ด้วยอานาจของวัตถุ ก็จริงอยู่ ถึงอย่างนั้น การกำหนดถือเอาด้วยอานาจของทวารก็ไม่ปะปนกัน

ดูหน้า 30 สำหรับคำอธิบายว่า ธรรมารมณ์ คือมีจิตหลายดวงเกิดขึ้นสืบต่อกันเป็นสาย