== ทานอันยอดเยี่ยม – ความบริสุทธิ์ของทาน ๔ อย่าง == { หน้า ๔๔๘ }

'''๔. ทักษิณาที่บริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหก เป็นอย่างไร'''

คือ ทายกในโลกนี้เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม และปฏิคาหกก็เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม ทักษิณาที่บริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายกและฝ่ายปฏิคาหกจะเป็นไปอย่างนี้

อานนท์! ความบริสุทธิ์แห่งทักษิณา ๔ ประการนี้... และพระองค์ก็ได้ทรงอธิบายต่อไปว่า

ผู้ใดมี'''ศีล''' ได้ของมาโดยธรรม มีจิตเลื่อมใสดี เชื่อกรรมและผลแห่งกรรมอันโอฬาร ให้ทานในชนผู้มีศีล ทักษิณาของผู้นั้นชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายทายก

เพื่อที่จะได้ประโยชน์อันยิ่ง ทายกพึงประกอบด้วยคุณสมบัติ ๔ อย่าง เพราะเมื่อนั้นแม้ผู้รับจะเป็นผู้มีศีล ทานนั้นก็จะบริสุทธิ์ด้วยผู้ให้

พระอรรถกถาจารย์กล่าวถึงกรณีของพระเวสสันดร พระโพธิสัตว์ของเรา ในชาติที่พระองค์เป็นพระเวสสันดร ได้ถวายบุตรและธิดา (ซึ่งในอนาคตจะเป็นท่านพระราหุลและพระอุบลวัณณาเถรี) ให้แก่ชูชกพราหมณ์ผู้มีธรรมอันลามก การถวายทานนั้นเป็นการให้ทานสุดท้ายเพื่ออบรมทานบารมีของพระเวสสันดร และเมื่อทานบารมีสุดท้ายนี้ให้บริบูรณ์แล้ว พระองค์ก็พร้อมที่จะตรัสรู้โดยเพียงแต่ต้องรอกาลอันควรเท่านั้น เพราะด้วยเหตุแห่งทานบารมีนี้ บวกกับบารมีอื่นๆ ที่ผ่านมาแล้ว พระองค์ก็จะบรรลุสัพพัญญุตญาณอย่างแน่นอน ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่า ทาน คือไม่มีความมุ่งหวัง ความโลภ ความโกรธ เป็นต้น

— ม.อ.อุ.๓๘๑ (ทักขิณาวิภังคสูตร)