=== เจริญวิปัสสนาญาณให้เห็นนิพพาน – วิธีเพิ่มกำลังของวิปัสสนาญาณ ===

ถ้ายังไม่ได้ ยังมีวิธีการฝึกที่เรียกว่า '''วิธีแห่งรูป ๗''' ('''รูปสัตตกะ''') และ '''วิธีแห่งนาม ๗''' ('''อรูปสัตตกะ''')

====== วิธีแห่งรูป ๗ (รูปสัตตกะ) ======
ในรูปสัตตกะ โยคีกาหนดรู้รูปตามการเกิด ๔ อย่าง คือโดยกรรม โดยอุตุ จิต และอาหาร ดังนี้คือ

๑. ในวิธีแรกของรูปสัตตกะ โยคีกาหนดรู้ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความเป็นอนัตตาของรูปในชีวิตนี้ทั้งชีวิต ตั้งแต่ปฏิสนธิจนถึงจุติจิต ทั้งภายในและภายนอก

๒. ในวิธีที่สองของรูปสัตตกะ โยคีเห็นความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความเป็นอนัตตาของนามรูปในวัยต่างๆ ของชีวิต ทั้งภายในภายนอก คือพิจารณาชีวิตนี้ว่าดำรงอยู่ได้ร้อยปี แล้วแบ่ง ๑๐๐ ปีนั้นเป็น ๓ วัย แต่ละวัยมี ๓๓ ปี แล้วเห็นว่า รูปในวัยหนึ่งเกิดขึ้นและดับไปในวัยนั้นเอง ไม่ถึงวัยต่อไป ซึ่งก็แสดงว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตานั่นเอง

หลังจากนั้นให้แบ่ง ๑๐๐ ปีออกเป็นวัยอันมีปีน้อยลงตามลำดับ แล้วปฏิบัติโดยนัยเดียวกัน คือ แบ่ง ๑๐๐ ปีออกเป็น ๑๐ วัยแต่ละวัยมี ๑๐ ปี, แบ่งเป็น ๒๐ วัยแต่ละวัยมี ๕ ปี, แบ่งเป็น ๒๕ วัยแต่ละวัยมี ๔ ปี, แบ่งเป็น ๓๓ วัยแต่ละวัยมี ๓

*วิสุทธิ.มัคคามัคคญาณทัสนวิสุทธินิเทศ.๗๐๖* (กถาว่าด้วยการพิจารณารูปโดยอาการ ๗ อย่าง)
*วิสุทธิ.มัคคามัคคญาณทัสนวิสุทธินิเทศ.๗๑๗* (กถาว่าด้วยการพิจารณาอรูปโดยอาการ ๗ อย่าง)

ดูรายละเอียดเกี่ยวกับรูป ๔ อย่างนี้ในหัวข้อ “การเกิดของรูป ๔ อย่าง” หน้า 197