== วิธีกาหนดรู้นาม – วิธีกาหนดรู้นาม ๔ ขั้นตอน ==
*   { หน้า ๒๘๓ }

== วิธีกาหนดรู้ฌานวิถี ==

ถ้าได้ฌานด้วยกรรมฐาน เช่น '''อานาปานสติ''' แล้ว เพื่อ'''กำหนดรู้นาม''' จุดเริ่มต้นเลิศสุดก็คือ '''ฌานจิต''' และ '''เจตสิก''' ที่เกิดร่วมกัน โดยมีเหตุผล ๒ อย่างคือ:

๑. เมื่อเจริญฌาน ก็จะต้อง'''กำหนดรู้'''องค์ฌาน ๕ อย่างอยู่แล้ว ซึ่งหมายความว่า โยคีมีประสบการณ์ในการ'''กำหนดรู้'''เจตสิกเหล่านั้นแล้ว และ
๒. '''จิต'''ของฌานนั้นเกิดขึ้นติดต่อกันมากมาย จึงเป็นสิ่งที่เห็นได้ชัดและง่ายที่จะ'''กำหนดรู้''' โดยต่างกับกามาวจรวิถี ซึ่งมีจิตที่เกิดขึ้นเพียง ๗ ขณะเท่านั้นก่อนที่วิถีจิตใหม่จะเกิดขึ้น

ดังนั้น เพื่อจะ'''กำหนดรู้นามธรรม'''ของฌาน ให้เริ่มโดยเข้าฌานมี '''ปฐมฌาน''' เป็นต้น จนกระทั่งแสงแห่งสมาธิสว่าง สุกใส และมีรัศมี ให้'''ออกจากฌานนั้นแล้ว กำหนดรู้ภวังค์''' (คือมโนทวาร) และ'''ปฏิภาคนิมิต'''ด้วยกัน เมื่อนิมิตปรากฏที่ภวังค์ ให้'''กำหนดรู้เจตสิก''' คือ '''องค์ฌาน ๕''' โดยสภาวะ องค์ฌาน ๕ ก็คือ:

๑. '''วิตก''' คือ การยกและตั้งจิตไว้ที่ปฏิภาคนิมิต
๒. '''วิจาร''' คือ การรักษาจิตไว้ที่ปฏิภาคนิมิต
๓. '''ปีติ''' คือ ความเอิบอิ่มในปฏิภาคนิมิต
๔. '''สุข''' คือ ความสุขในปฏิภาคนิมิต
๕. '''เอกัคคตา''' คือ ความมีจิตเป็นหนึ่งที่ปฏิภาคนิมิต

('''ปริญญาณ''') แต่เป็น'''กลาง'''ของวิปัสสนา เพราะฉะนั้น โดยปกติแล้ว จะไม่สามารถ'''กำหนดรู้'''นามธรรมภายนอกอย่างละเอียด ดูรายละเอียดอื่นในขันธสูตรที่อ้างอิงที่หน้า ๒๕

'''ฌานวิถี'''คือวิถีจิตของรูปาวจรภูมิ หรืออรูปาวจรภูมิ

== วิธีกาหนดรู้นาม – วิธีกาหนดรู้ฌาน ==