'''วิธีเจริญพรหมวิหาร ๔ และอารักขกรรมฐาน – สรุปความ'''
{ หน้า ๑๖๘ }

อาวุธชั้นยอดเพื่อจะละพยาบาทก็คือการเจริญเมตตา และเพื่อละวิตก คือ ความคิดฟุ้งซ่านเรื่อยเปื่อย ก็คือ '''อานาปานสติ'''

ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อศรัทธาในการปฏิบัติหย่อน มีใจซบเซา อาวุธยอดสุดก็คือ '''พุทธานุสสติ'''

เมื่อความสังเวชใจถอยลงไป แล้วเบื่อที่จะปฏิบัติ อาวุธชั้นยอดก็คือ '''มรณานุสสติ'''

วันนี้ เราได้สนทนาถึง '''วิธีเจริญพรหมวิหาร ๔''' และ '''อารักขกรรมฐาน ๔''' ในการสนทนาครั้งต่อไป เราจะพูดถึงเรื่องวิธีการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน โดยเริ่มต้นตั้งแต่จตุธาตุวัฏฐาน และการวิเคราะห์'''รูป'''ประเภทต่าง ๆ

====== '''ประโยชน์ของสมถะ''' ======

ก่อนจบ เราควรจะสนทนากันอย่างสั้น ๆ เรื่องความสัมพันธ์กันระหว่าง '''สมถะ''' กับ '''วิปัสสนา'''

ในสมาธิสูตร สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า:

ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเจริญสมาธิเถิด ภิกษุผู้มีจิตตั้งมั่น ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริง รู้ชัดอะไรเล่าตามความเป็นจริง? คือ ภิกษุรู้ชัด

1. ความเกิดและความดับแห่งรูป
2. ความเกิดและความดับแห่งเวทนา
3. ความเกิดและความดับแห่งสัญญา

*(ส.ข.๕ (สมาธิสูตร) ซึ่งอ้างอิงในหน้า ๕๙ และกล่าวถึงในคาถามและคาตอบ ๔.๖ หน้า ๒๖๗)*