====== วิธีเจริญอัปปนาสมาธิในกรรมฐานอื่น – วิธีเจริญอรูปฌาน ๔ ======

อากิญจัญญายตนฌานจิตว่า “สงบ สงบ” ทำอย่างนั้นต่อไปเรื่อย ๆ จนบรรลุฌาน แล้วเจริญวิสีทั้ง ๕ นี่เป็นอรูปฌานที่ ๔ ซึ่งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน

สรุปวันนี้ เราได้สนทนากันถึงวิธีเจริญกสิณ ๑๐ และสมาบัติ ๘ คือ รูปฌาน ๔ และอรูปฌาน ๔ ส่วนในครั้งต่อไป เราจะสนทนากันเรื่องวิธีเจริญพรหมวิหาร ๔ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา และอารักขกรรมฐาน ๔ คือ เมตตากรรมฐาน พุทธานุสสติ อสุภกรรมฐาน และมรณานุสสติ