*'''วิธีเจริญอัปปนาสมาธิในกรรมฐานอื่น – วิธีเจริญกรรมฐานด้วยโครงกระดูก'''* { หน้า ๑๑๘ }

ทั้งหลายเป็นเพียงแค่โครงกระดูก เมื่อทาได้อย่างนี้แล้ว ก็พร้อมที่จะเจริญโอทาตกสิณ (กสิณสีขาว) ต่อไปได้

====== วิธีเจริญกสิณ ๑๐ ======

'''วัณณกสิณ'''

มีสี ๔ อย่างที่ใช้ในกสิณกรรมฐาน คือ สีน้ำเงิน สีเหลือง สีแดง และสีขาว

คาบาลีว่า สีน้ำเงิน (นีล) สามารถแปลว่าสีดา หรือสีน้ำตาล กสิณทั้ง ๔ เจริญได้

จนถึงจตุตถฌานโดยใช้สรีระองค์อาการต่างๆ ในร่างกายเป็นอารมณ์

ตามอรรถกถาของพระอภิธรรมปิฎก ผม ขน และม่านตา สามารถใช้เป็นอารมณ์ของนีลกสิณ (กสิณสีน้ำเงิน หรือสีน้ำตาล หรือสีดา) โดยเจริญได้จนถึงจตุตถฌาน มูลและมูตรสามารถใช้เป็นอารมณ์ของปีกกสิณ (กสิณสีเหลือง) โลหิตและเนื้อสามารถใช้เป็นอารมณ์ของโลหิตกสิณ (กสิณสีเลือด) ส่วนสีขาวของร่างกายคือกระดูก ฟัน และเล็บสามารถใช้เป็นอารมณ์ของโอทาตกสิณ (กสิณสีขาว)

====== วิธีเจริญโอทาตกสิณ ======

ในพระสูตรทั้งหลาย ท่านกล่าวไว้ว่า โอทาตกสิณ คือกสิณสีขาว เป็นกสิณยอดสุดในวัณณกสิณทั้ง ๔ เพราะยังใจให้ใสสะอาดและสว่าง เพราะเหตุนั้น จึงจะกล่าวถึงวิธีเจริญโอทาตกสิณเป็นอันดับแรก

*อัง.ทสก.๒๙ (ปฐมโกสลสูตร)*