==== อารัมภบท – การรู้และเห็นทุกขอริยสัจ ====
(หน้า ๓๔)

[เนื้อหานี้] รวมกันเป็นจิต ๘๙ อย่าง เมื่อจิตดวงหนึ่งในบรรดาจิตเหล่านี้เกิดขึ้น ก็ย่อมมีเจตสิกที่สมควรหลายดวงเกิดร่วมกัน เจตสิกมีทั้งหมด ๕๒ อย่าง ดังนั้น นามจึงประกอบด้วยจิต ๘๙ อย่างและเจตสิก ๕๒ อย่าง นามธรรมเหล่านี้รวมอยู่ในทุกขอริยสัจ

แต่ว่า ตราบเท่าที่เรายังไม่ตรัสรู้ เราก็จะสามารถ'''กำหนดรู้'''จิตเพียง ๕๔ จาก ๘๙ ประเภทกับเจตสิกที่เกิดร่วมกันเท่านั้น คือ

*   อกุศลจิต ๑๒ อย่าง
*   อเหตุกจิต ๑๗ อย่างเท่านั้น (เพราะเรายังไม่สามารถ'''กำหนดรู้'''สิทธิปปาทจิตของพระอรหันต์)
*   กามาวจรกุศลและกามาวจรวิปากจิต ๑๖ อย่างเท่านั้น (เพราะเรายังไม่สามารถ'''กำหนดรู้'''กามาวจรกิริยาจิต ๘ เพราะเกิดขึ้นกับพระอรหันต์'''เท่านั้น''')
*   รูปาวจรกุศลจิต ๕ อย่างเท่านั้น (เพราะเรายังไม่สามารถ'''กำหนดรู้'''รูปาวจรวิปากจิต ๕ อย่างและรูปาวจรกิริยาจิต ๕ อย่าง)
*   อรูปาวจรกุศลจิต ๔ อย่างเท่านั้น (เพราะเรายังไม่สามารถ'''กำหนดรู้'''อรูปาวจรวิปากจิต ๔ และอรูปาวจรกิริยาจิต ๔)

ดังนั้น เพื่อจะรู้และเห็นทุกขอริยสัจตามความเป็นจริง เราจึงต้องรู้และเห็นโดยประจักษ์ซึ่งจิต ๕๔ อย่างพร้อมกับเจตสิกที่เกิดร่วมกัน แต่ดังที่พระพุทธเจ้าได้เมื่อ'''โยคีกาลางค์'''เจริญนามกรรมฐานอยู่ ก็ย่อมรู้และเห็นนาม (บางอย่าง) เหล่านี้ได้โดยประจักษ์ จนกว่าจะถึงเวลานั้น ก็จะกล่าวไปอย่างครบถ้วน

อารัมภบท