มโนวิญญาณธาตุอันเป็นวิบาก    สหรคตด้วยอุเบกขา    สัมปยุตด้วย
ญาณ ...เกิดขึ้น  โดยมีการชักจูง  ฯลฯ
           มโนวิญญาณธาตุอันเป็นวิบาก  สหรคตด้วยอุเบกขา   วิปปยุตจากญาณ
... เกิดขึ้น  ฯลฯ
           มโนวิญญาณธาตุอันเป็นวิบาก  สหรคตด้วยอุเบกขา  วิปปยุตจากญาณ
... เกิดขึ้น   โดยมีการชักจูง    เพราะกามาวจรกุศลกรรมอันได้ทำไว้แล้ว   ได้
สั่งสมไว้แล้ว   ในสมัยใด  ผัสสะ  ฯลฯ  อวิกเขปะ  มีในสมัยนั้น    ฯลฯ
           สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า   ธรรมเป็นอัพยากฤต.
           [416]  อัพยากตมูล  คือ   อโลภะ  ฯลฯ  อัพยากตมูล  คือ  อโทสะ
ฯลฯ  อัพยากตมูล  คือ อโมหะ  ฯลฯ
           ภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นอัพยากฤต.
                                     //มหาวิบาก  8  จบ//

                               ====== อธิบายมหาวิบาก 8  ดวง ======

           บัดนี้    พระองค์ทรงประสงค์จะแสดงมหาวิบากจิต  8 ดวง  จึงทรงเริ่ม
พระดำรัส  มีอาทิว่า    **กตเม     ธมฺมา    อพฺยากตา**   (ธรรมเป็นอัพยากฤต
เป็นไฉน  ?) อีก.

           ในมหาวิบาก 8 เหล่านั้น    เพราะพระองค์ทรงแสดงเพียงนัยไว้ในพระบาลี, วาระทั้งหมดจึงถูกย่อไว้.  บัณฑิตพึงทราบเนื้อความแห่งวาระเหล่านั้นโดยนัยที่กล่าว
ในหนหลังนั่นแหละ   ส่วนความแปลกกันอันใดในมหาวิบากจิตเหล่านั้น     ทรง